KABANATA SAMPU:

ANG GABING PINAKILALA NANG HADI YASIR SA ADI HIKMET ANG MGA KAAWAY NANG TAHANAN SA ISANG SALU-SALO

Nang gabing ito, na walang ipinagkaiba sa bawat nagdaang mga gabi, pumasok ang Hadi Yasir sa loob nang kanilang silid mag-asawa kung saan makikita ang mga nakaukit na larawan na nagpapakita nang pagbagsak nang tahanan ng mga Barakat sa ikalawang pagkakataon, at nang muling pabangon nang mga ito. Nakatapis ang kanyang asawa sa pagpasok nito sa kanilang silid. Hindi maitatanggi ang amoy nang nakakalasing na inumin sa bibig nito na kahit anong gawing ligo ay hindi matanggal. Sinarado nito ang pintuan ng kanilang silid. Tanglaw sa mga nakasinding tinghoy sa loob nang kanilang silid, sa mainit na gabi, ang basa nitong katawan

Sa pagpasok nito lumapit ito sa kanya. Tinanggal ang nakatapis na malinis na pamunas sa katawan nito. Nakita niya ang titi nang Hadi Yasir…napakaganda ang kanyang nakikita…ang hindi gaanong katambok na tiyan nito, ang malalaking mga braso at kamay nito. Ang matambok na puwet nang Hadi Yasir. Higit sa lahat, ang malaki, maugat at hindi gaanong kahabang titi nito na pinapaligiran nang mga buhok at malawit nitong itlog.

Kasabay rin nito tinanggal niya na rin sa pagkakatali ang mga sintas nang kanyang suot na panloob na damit at hinubad ito sa kanyang katawan.

Nang magkalapit na silang dalawa sa isa’t isa, nilagay nito ang kamay nito sa kanyang mukha. Hinawakan niya ang kamay nito na nasa kanyang pisngi. Hindi nila magawang tanggalin ang tingin sa isa’t isa na nakadungaw pareho sa kanilang pagkatao. Siya nakayuko, ito nakatingala sa kanya. Gusto siya nitong halikan. Sinubukan siya nitong halikan subalit umiwas siya, inatras ang kanyang ulo sa banta nang paglapit nito sa kanya at tumiyad. Tinanggal nito sa pagtiyad ang mga paa nito Kasunod noon sinandal nito ang noo nito sa kanyang dibdib, niyakap siya nito nang mahigpit habang ang kamay nito ay nasa kanyang mukha at magkadikit sila sa isa’t isa.

Wika nito, “tama…” Ramdam niya ang panghihinayang sa mga salita nito.  Gayong hinawakan niya ang titi nito. Sinalsal niya ito at Sinalsal.  Tumingin ito sa kanya nang may pagtataka. Tinaas-baba ang kanyang kamay mula ulo hanggang ugat.

Tumanggi ang Hadi Yasir…Wika nito, “huwag!”

 Gayong hindi siya naawat.

Tinanggal nito ang kamay nito sa pagkakahawak sa kanyang pisngi.  Inilagay nito ang kamay nito sa kanyang kamay na sinamahan siya pagsalsal sa titi nito…Wika nito sa kanya, “ganito!” tinuro nito sa kanya kung papaano ito gagawin.  Habang nakapatong ang kamay nito sa kanyang kamay, pinakapit nito sa kanya nang madiin sa pagkakahawak ito. Diniinan niya ang paghawak habang tinaas-baba mula ulo hanggang ugat…ugat hanggang ulo binaba-taas nito ang pagsalsal sa titi nang kanyang asawa.

Nakarinig siya nang haluyhoy sa Hadi Yasir. Mga paghikbi na mistulang humihigop nang hangin habang nakayakap ito sa kanya nang mahigpit at nakakapit ito sa kanya nang madiin. Sinandal nito ang ulo nito sa kanyang balikat Naramdaman niya ang paghalik nito sa kanyang leeg. Ang dugo na pumatak at tumulo sa kanyang dibdib, habang dinidiinan nito ang pagkagat sa kanyang bibig.

Nakiusap ito sa kanya na bilisan niya. Binilisan niya mula ulo hanggang ugat…nakiusap ito sa kanya—nakiusap ito sa kanya na bilisan niya pang lalo ang ginagawa niya at ginawa niya. Binilisan niya ito nang binilisan. Tinaas-baba nang tinaas-baba na habang tumatagal ang matigas ay hindi na maitatago pa ang katigasan.  Hanggang sa nakiusap ito sa kanya at sumabog ito sa kanya.  matapos noon pinakawalan niya ito…hinalikan niya ito sa labi. At hinalikan siya nito labi.  Lumuhod siya sa harapan nito gayong hawak nito ang kanyang mga braso. Kinuha niya ang hinubad niyang damit. Pinunasan ang kanyang kamay nang damit na pinaghubaran at ang latak sa kanyang katawan.

Bulong nito sa kanya, “sandali lang…” Nakiusap ito sa kanya habang hawak nito ang kanyang tagiliran. Humingi ito sa kanya nang tawad. Nangako ito sa kanya na hindi na siya iinom pa…Bagay na kanyang itinanggi. Sinabi niya dito na hindi niya ito mapipilitang hindi uminom at magpakalasing.  Nakiusap siya dito…nakiusap siya dito na patawarin siya nito gayong pinatawad niya ito at hiniling nito sa kanya na halikan siya nito gayon hinalikan niya ito sa labi at hinalikan siya pabalik. Pinatong niya ang kanyang mga kamay sa balikat nang Hadi Yasir. Niyakap siya nito nang mahigpit. Nakalagay ang ulo nito sa kanyang leeg. Tinanong siya nito kung saan nakuha ang dugo sa kanyang dibdib.

Sinabi niya dito na nakuha niya ito sa kanya. Nabaling ang pansin nito sa kanya. Tinanong siya nito, “saan!”

Sinabi niya dito na wala siyang dapat na ipag-alala… Sinabi niya na tignan nito ang bibig nito gayong nagdudugo ang labi nito. Pambubuyo niya dito, “sinabi mo sa akin na hindi ka lasing…ano iyang ginagawa mo.”

Bagay na itinanggi nito sa kanya. Gayong humingi ito nang tawad sa kanya, at hindi niya ito pinakinggan. Narinig niya na ito ilang beses sa Hadi Yasir ngayong gabi…sapat na ang isang beses para marinig niya ang lahat nang pagpapatawad nito sa kanya. Muli bumalik ito sa pagsandal nang ulo nito sa kanyang balikat habang nanatiling nakapatong ang kanyang mga kamay dito. Bulong niya sa kanyang asawa, “ngayon ko lang ginawa iyon…” nang may ngiti. Hinalikan siya nito sa leeg.  Kasabay noon gumalaw sila. Sumayaw silang dalawa habang nakahubad at walang tugtog.

Tinawag niya ito. Tinatawag niya ito sa kanyang mga pagsigaw na mga pabulong … HADEZARHADEZAR. Tinanong niya dito kung ano ba ang ginagawa nila. Sinabi nito sa kanya na sumunod lang ito sa kanya. Ipinatong niya ang kanyang mga paa sa mga paa nito. At umikot sila at umikot sila. Nanatili ang kanyang mga kamay sa balikat nang asawa, at ang mga kamay nito sa kanyang beywang…malayo ang tinatanglaw sa isa’t isa.

Habang nakalagay ang ulo nito sa knayang balikat bulong nang Hadi Yasir, “mofe iwou Adi Hikmet, mofe waxa’açzi dubro’dhoshlhe.” Bagay na kanyang ikinagulat.  Tinanggal niya sa pagkapit ang kanyang mga kamay sa balikat nito gayong niyakap niya ito nang mahigpit. Wala itong puso. Napakalungkot na marinig ito dito. Tumulo ang luha sa kanyang mga mata. At nagpatuloy sila sa pag-ikot at pagsasayaw sa loob nang kanilang nagliliwanag na silid nang dahil sa mga timsim na mga nakasindi ngayong gabi…

Sinabi sa kanya nang Hadi Yasir na gusto niya itong maangkin ngayong gabi. Tinanong siya nito kung maaari ba siya nitong maangkin ngayong gabi. Sumang-ayon ito

Dinala niya ito sa kanilang kama. Pagkatapos noon, nang gabing ito pinagsaluhan nila ang magdamag… at natulog sila nang magkayakap. Nang gabing ito isang panaginip ang dumapo sa kanya. Nakahiga siya sa loob nang kakahuyan na ang kanyang hinihigan ay lupang mayroong mga nakakalat na mga tuyong dahon na mistulang alpombra ng tulad nang kanyang pagkakahiga sa kama sa loob ng silid nilang mag-asawa habang nakapatong sa kanyang ang Hadi Yasir. Hindi niya magawang makatayo bagkus, pinipilit niya ang kanyang sarili na bumangon bagay na hindi niya magawa. Sa halip nanatili siyang nakahiga. Tinatanglaw ang kalangitan at ang mga nagtataasang mga puno na may malililim na mga sanga at naglalakihang mga dahon. Hanggang sa nakaramdam siya nang tila may gumagapang sa kanyang katawan. Isang nakapalaking ahas na nagtataglay nang matingkad na kulay dugong-pulang na mga kaliskis na sa bawat dulo ay maaninag ang bumabarang itim at kulay kahel. Isang pulang-ahas na bitis kung tawagin sa kanila. Unti-unti itong lumalapit sa kanya. Nagpapalit nang balat. Hinuhubdan ang sarili niyang pagkatao. At sa paglapit nito sa kanya at pagkakita sa kanya nakita niya ang mga pula nitong mga mata na may kulay itim na balintataw. Ang naka-usling sungay sa ulunan nito. At ang lumalabas nitong itim na dilang humahati. Tumulo ang luha sa kanyang mga mata…

Sa pagdilat ng mga ito, nakita niya na wala sa kanyang tabi ang kanyang asawa. Bumangon siya mula sa kanyang pagkakahiga. Tumayo sa higaan nilang mag-asawa, kinuha ang hinubad niyang suot na panloob na damit at agad na lumabas sa kanilang silid mula sa nakabukas na lagusan. Sa paglabas niya nang kanilang silid nakita niya ang kanyang asawa na nakatingin sa isang nakahandusay na babae sa loob nang kanilang tahanan.

Tinawag niya ang Hadi Yasir dahilan upang tumingin ito sa kanya. Lumingon ito sa kanya.  Umupo ito sa sahig nang kanilang tahanan…Tinanong niya ito kung ano ang nangyayari. Inutusan siya nitong bumalik sa kanilang silid bagay na hindi niya ginawa. Sa halip lumapit siya sa kanyang asawa. Nakita niya ang dugo sa mukha nito.

Nabaling ang kanyang tingin sa nakabulagtang babae. Nakatarak sa mukha nito ang isang patalim.

Sinabi niya, “ikaw ba ang gumawa nito?”

Bagay na itinanggi nito sa kanya. Wika niya sa Hadi Yasir, “kilala ko siya! Ang pangalan niya Saad. —Bakit siya nandito…anong ginagawa niya dito?”

Umupo siya sa tabi nito…gayong pareho nilang pinagmamasdan ang bangkay nang babae. Wika nito sa kanya, “gusto ko niyang makita. Tinanong niya sa akin kung maaari ka niyang makita. Tumanggi ako. Sinabi ko natutulog ka, hindi ka maaaring gambalain. Ngunit nakiusap siya sa akin…nagpumilit siya. Nangahas siyang lumapit ngunit hindi ako pumayag pinigilan ko siya. Hanggang sa pinagbantaan niya ako. Napansin ko na may hawak siyang patalim. Tinanong ko kung bakit siya may hawak na patalim. Sinabi niya kailangan niya iyon…Tinanong ko sa kanya kung saan niya gagamitin. Hindi siya kumibo. Ayaw niyang sabihin. Itinaas niya ang patalim. Hiningi ko sa kanya ang patalim…nakiusap siya sa akin na kung maaari makita ka niya. Gusto ka niya makita at hindi ako pumayag. Hanggang sa pinagbantaan niya ako. Hiningi ko sa kanya ang patalim… sinubukan kong makipag-agawan, sinugatan niya ako sa dibdib.” Bagay na nakita niya. Pagpapatuloy nang kanyang asawa, “umatras ako…hiningi ko sa kanya. paulit-ulit niyang sinasabi sa akin gusto ka niyang gusto ka niyang makita…kailangan ka niyang makita. Tinatanong ko siya kung bakit pero itinatanggi niya at sinasabi niya sa akin na bawal…bawal! Hanggang sa sinaksak niya ang kanyang sarili nang paulit-ulit. At sinaksak niya ang kanyang mukha.”  Tanong nang Hadi Yasir sa kanya, “ano ang ginagawa niya dito, Adi Hikmet?”

Wika niya dito, “hindi ko alam! Kailan ko lang siya nakilala…kasama siya sa mga Adi sa panlalamas. Doon ko siya nakilala.”

Tanong nito sa kanya, “sigurado ka?”

Bagay na kanyang sinang-ayunan.

Nang gabing iyon dalidaling kumilos ang kanyang asawa nagbihis ito at umalis sa kanilang pamamahay dala ang bangkay ng babae kasama nang alaga nitong si Ijiraq. Naghintay siya sa pagbabalik nito, hanggang sa tuluyan itong bumalik sa loob nang kanilang tahanan. Nang makita siya nito sa loob nang silid-lutuan tinanong siya nito kung nagugutom siya bagay na kanyang itinanggi. Sinabi niya sa kanyang asawa na hindi siya sigurado…na hindi siya sigurado kung magagawa niya pang kumain.

Kasabay nito nakita niyang kumuha nang nakakalasing na inumin ang Hadi Yasir…nabaling ang pansin niya sa kanyang asawa. Tinanong niya ito gayong napakaaga at kinakailangan nitong umiinom.  Nakiusap siya dito na takpan ang masangsang na amoy nang lagayan ng nakakalasing na inumin na lalong nagpapasakit nang kanyang ulo.

Nagtaka ito sa kanya.  Tinanong siya nang kanyang asawa kung maayos lang ba ang kanyang kalagayan. Sinabi nito sa kanya na maayos lang ang kalagayan nito. Na wala itong dapat na ipag-alala.

Matapos noon niyaya siya nitong samahan siyang magbabad sa mainit na tubig nang bukalan. Bagay na kanyang tinanggihan at sinabing gusto niyang bumalik at magpahinga sa kanilang silid. matapos noon tinalikuran niya ang Hadi Yasir.  Umalis siya sa loob nang silid-lutuan at bumalik sa loob nang kanilang silid tulugan. Bumalik siya sa kanyang pagkakahiga…. Gayong muling pinikit ang mga mata at natulog.

Nakarinig siya nang pagsitsit nang ahas…

Dumaan ang maraming mga araw at sa paglipas nang maraming mga gabi nagpatuloy ang kanilang mga buhay. Madalas niyang napapanaginipan ang pulang bitis ahas na may kahel na mga kaliskis…ang ingay nito ang nakakatawag nang kanyang pansin na gumagambala sa kanyang mga pagtulog. Ang pulang nag-aalab na ahas na may mga itim na mga mata. Ang palakas at palakas nitong pagsitsit ang nagbibigay sa kanya nang mga hindi matihimik na mga gabi. May mga pagkakataong napapansin ito nang Hadi Yasir. At tinatanong siya kung ano ang nangyayari sa kanya.

Sa gitna nang pagpapaligo nito sa kanilang mga asong-gubat tinawag niya ito. Nabaling ang pansin nito sa kanya na nasa malawak na lupain sa gitna nang kanilang tahanan. Bumaba siya sa kanyang paglalakad patungo dito. Tinanong nito sa kanya na may sinabi ba ang Adi Saad dito maliban lamang sa kagustuhan nitong makita siya.

Bagay na itinanggi nito sa kanya. Tinanong niya ang kanyang asawa kung nakakasiguro ba ito. Bagay na sinang-ayunan nito.

Matapos noon kasabay nang kanyang pagtalikod tinanong nang Hadi Yasir sa kanya kung hindi ba siya aalis ngayong araw. Bagay na kanyang pinagtakahan. Tinanong niya dito kung bakit. Gayong sinabi nito sa kanya na napag-usapan na nila ang pagpunta at paghahanda sa mga kababaihan sa darating na pag-aani.

Bagay na ngayon niya lamang naalala at tumanggi na hindi siya makakasama dito. Gayong umalis siya at dalidaling nagtungo sa loob nang bukalang silid. Nakaramdam siya nang pagkaalibadbad… agad nagtungo siya sa kasilyas at nakaramdam nang pangangasim sa kanyang lalamunan at dumuwal gayong wala siyang natatandaan na kahit anong kinain niyang masama.

Kasabay noon narinig niya ang tinig nang kanyang asawa. Tinanong nito sa kanya kung ano ang nangyayari sa kanya.  Sa paglingon niya nagulat ito sa kanya…gayong nakita nitong nagmumula ang kanyang buong mukha at mistulang hindi makahinga.

 Dalidali siya nitong itinayo malayo sa kasilyas. Sinamahan siya nitong maglakad palabas nang bukalan at papasok nang kanilang silid mag-asawa. Gayon tinanong nito sa kanya kung ano ba ang nangyayari sa kanya…at nagkakaganito siya.

Naimbi siyang sabihin ang totoo sa kanyang asawa. Sinamahan siya nito sa loob nang kanilang silid. Pinahiga sa kanilang kama. Gayong kumuha ito nang palanggana at malinis na pamunas at pinunasan ang knayang katawan. Sinabi niya dito na wala siyang sakit.

Gayon tanong nito sa kanya, “nagdadalang-tao ka ba?”

Oo ang sagot…Oo ang katotohanan. Wika niya, “hindi ko alam, hindi pa ako sigurado!”

Sinabi nito sa kanya na magpahinga na lang siya. Bagay na kanyang ginawa.

Mabilis na kumalat sa buong Ja’khar ang kanyang pagdadalang-tao. Hindi nagtagal isinilang ng Adi Ismat ang panganay na anak nang kanyang kapatid na si Hadi Batul.  Ganon din mabilis ding kumalat sa buong Ja’khar ang pagkasilang nang panganay na anak ng kanyang kapatid at nang asawa nito.  Nalaman niya ito sa kanyang asawa habang inaayos niya ang mga halaman sa malawak na lupain sa gitna nang kanilang tahanan. Patuloy ang nararamdaman niyang sakit na dulot nang pagdadalang-tao. Agad nilang binisita ang tahanan ng mga Roshan matapos itong malaman.

Sa pagdating nila, tinanggap sila nang mga ito ng maluwag. Nakilala nila sa unang pagkakataon ang Hadi Merkabah, ang unang apo nang tahanan nang mga Roshan at ang unang pamangkin nang Adi Hikmet.

Kinamusta nang Hadi Yasir ang mag-asawang Hadi Batul at Adi Ismat na hindi niya maitatanggi na naging malapit sa kanilang dalawa. Kinamusta nang Hadi Yasir ang Adi Ismat. Tinanong nang Hadezar nang tahanan nang mga Barakat sa pamangkin nito kung dumalaw na ba dito ang kapatid nito. Bagay na itinanggi ng asawa kanyang kapatid.

Kinamusta nang kanyang ina ang kanyang pagdadalang-tao. Gayong tinuran niya dito na habang tumatagal ay hindi nagiging mabuti ang kanyang pakiramdam at madalas ay nahihirapan siyang kumilos. Tinanong nang kanyang ama kung kamusta ang Hadi Yasir. Sinabi niya sa kanyang ama na wala itong dapat na ipangamba. Binatid niyang masaya siyang kasama ang kayang asawa at iyon ang totoo. Wala itong dapat na ipangamba. Napansin niyang kausap nang kanyang asawa ang kanyang tiyo.

Matapos ang pagkilala nila, nang kanyang asawa, sa Hadi Merkabah tuluyan silang umalis ng tahanan nang mga Barakat.

Habang nasa hapunan tinanong niya ang kanyang asawa kung ano ang pinag-usapan nito at nang kanyang tiyo. Sinabi nito sa kanya na nangangamusta lamang ang Hadi Mirza. Ganon tinanong rin nito sa kanyang asawa kung tinutupad ba nito at ginagawa ang pangakong minsan ng napako. Bagay na sinang-ayunan nito.

Tinanong niya ang Hadi Yasir kung tinanong din nito dito ang pakikipagkita ginagawa niya sa mga may-ari ng lupa na nasa ilalim nang kanilang tahanan. Bagay na pinabulaanan ng Hadi Yasir sa kanya. Tumingin ito sa kanya. Sinabi nito na tinanong ito nang kanyang tiyo kung maging din ba ang mga ito ay inimbitahan sa magaganap na hapunan sa gabi ng pista nang mga mangingisda. Bagay na sinabi ng kanyang tiyo sa kanyang asawa na tanging sila lamang ang imbitado ng Hadi Mahdi.

Kinagabihan matapos ang kanilang hapunan, sa gitna nang kanyang pagbababad sa mainit na tubig nang bukalan pumasok ang kanyang asawa sa loob nang silid. Sinamahan siya nitong maligo. Sinimulan nitong pahiran ang kanyang likod nang mabangong insenso at kasunod noon sabay silang nagbabad sa mainit na tubig nang bukalan.

Sinabi niya sa kanyang asawa na makabubuti kung ito na lang ang pumunta sa hapunan. Gayong pinaalalahanan niya itong magiging mapanganib ang buong gabi sa kanilang dalawa sa pagtitipong inaasahan kung sakaling pupunta sila. Datapwat giit nang Hadi Yasir na hinihintay ang kanilang pagdating tahanan ng mga Harith. Na ang pagtanggi sa mga ito ay patunay lamang na wala silang isang salita.

Kinaumagahan, maagang bumangon ang kanyang asawa para sa paghahandang gagawin nito sa pagkilos sa pista nang mga mangingisda na gaganapin ngayong araw. Nagising ito kasabay nang paghalik nito sa kanyang noo habang nakatalikod siya dito at nakayakap ito sa kanya. Iniwan siya nitong nag-iisa sa loob nang kanilang silid mag-asawa. Sinimulan nitong maghanda sa mga gagamitin nito.

Nang umagang ito, nagising siyang wala ang asawa sa kanyang tabi. Sa kanyang pagtayo agad siyang lumabas sa kanilang silid. Nakita niya ang Hadi Yasir na kakapasok lamang sa lagusan ng kanilang tahanan na may dalang prutas nang rimas, jaboticaba, mga gulay na manioc, kohlrabi, oca, karne ng Mantahungal para sa pag-iimbak nang pagkain.

Lumapit ito sa kanya. Tinanong siya nito kung kagigising niya lamang. Bagay na kanyang sinang-ayunan. Humalik ito sa kanya bagay na kanyang binalikan ng paghalik.

Sinabi sa kanya nang kanyang asawa na nakahanda na ang mga Jingkar para sa gaganaping paligsahan ng mga maliliit na mga bangka. Nagsisimula na ang iba sa paglahok kahit hindi kabilang sa lipon ng mga mangingisda na nasa ilalim nang patnugot at pamumuno ng tahanan ng mga Harith at Parvana.

Tinulungan niya ang kanyang asawa na maghanda ng kanilang almusal bago ang kanilang pag-alis.  Nang umagang ito nag-almusal sila ng mainit na sabaw na mula sa pinakuluang karne ng Mantahungal at nilutong rimas. Kasunod naghanda na silang gawin ang pagpunta sa pista na inaasahan ang kanyang asawa.

Unang naligo ang Hadi Yasir. Agad itong pumunta sa silid na bukalan, hinubad ang mga suot na damit na kulay kayumangging Báta at kulay kayumangging Saluwâl. Pinahiran ang sarili ng mabangong galabok at insenso ang katawan at langis ang mga buhok. Binuhusan ang sarili nang mainit na tubig gamit ang panabo. Sunod itong nagbabad sa mainit ng bukalan at sa pag-ahon agad itong kumuha ng pamunas at pinatuyo ang sarili. Unang pinunasan nito ang mukha na sinundan nang pagpupunas sa buong katawan bagay na madalas niyang napapansin sa kanyang asawa tuwing sabay silang naliligo. Sinabit nito ang pamunas sa balikat, tinanggal sa pagkakatali ang nakatirintas na buhok nilugay ito at sa tuwing bumabalik paharap ay ibinabalik pagtalikod ang nakalagay na buhok na mahaba na at makapal.

Inahit nito ang sariling mga balbas at bigote sa mukha nito gamit ang labahang kanyang matagal ng ibinigay dito. Bagay na kanyang ikinagulat nang makita ito mula sa pagiging ermitanyong itsura nito na palagi niyang napapansin. Sinabi niya sa kanyang asawa na nagmukhang malinis ito at nagmukhang bata ang itsura bagay na ikinatuwa nito. Kasunod noon ginupitan niya rin ang buhok nito… Pinutol nang hanggang isang pulgada ang makapal na buhok nito. Tinali, tinirintas, at saka inahit ang magkabilang gilid, sa ibabaw nang mga tenga at paibaba at likuran nang ulo nito.

Matapos agad itong nagsuot nang mga gagamitin itong damit na pang-alis. Nagsuot ito nang malilim na kulay bughaw na Báta na nagtataglay nang mga kinuluyang palawit ang magkabilang balikat, mga patayong makakapal at pakwadradong linyang burdado sa gintong sinulid at nagtataglay nang maliliit na mga tansong-dilaw na nakatahi dito. Nakasuot din ito nang saluwâl na malilim na bughaw na nagtataglay nang mga gintong burda nang mga maliliit na mga bituin, pakwadradong parihaba sa magkabilang gilid. Sinuot nang nakakorto na ang laylayan ay hanggang sa ilalim nang mga tuhod at hanggang isang paa lamang pagitan mula sa bukong-bukong nang mga paa nito.

Matapos noon sinuot nito ang mga sandalyas nito sa paa. Sunod naman nitong hinanda ang mga adorno sa katawan nito. Sinuot nito sa kanang palasinsingan nito ang luntiang batong singsing na madalas nitong sinusuot, sa mga kamay nito ang mga galang na gawa mula sa balat nang buwayang Magan. Mga bakal na panara na gawa sa itim na bato sa suot nitong saluwâl.  May pangkulay na patayong itim ang magkabilang pisngi ng kanyang asawa. May suot itong itim na hikaw na gawa sa itim na bato, pandong at mga sinturong tela na itim at bughaw na may mga bakal na palawit sa beywang nito.

Kasabay noon naghanda naman siya upang maligo matapos ang paghuhugas nang mga pinagkainan. Sa kanyang paghahanda naligo siya sa mainit na bukalan ng tahanan. Kinuskos niya ang kanyang katawan at pinahiran nang mabangong insensong galabok at langis. Nagbababad siya sa mainit na tubig ng bukalan at pagkaligo agad siyang naghanda. Sinuot niya ang isang mahabang panloob na damit na kulay puti, manipisnipis at sutla na ang laylayan ay hanggang sa bukung-bukong nang kanyang mga paa at burdado nang mga isdang Bakunawa na nakapaikot at mistulang lumalangoy palibot sa kanya. Itinali niya ang mga panali nito at inababawan ng babero na gawa sa hinabing rattan na sukat sa kanyang buong katawan at nagtataglay nang makintab na kulay kayumanggi at hugis dahon ang itsura. Nakatali ang mga balat na panali nito sa kanyang likuran. Inibabawan niya ito nang kulay murado, limbaon at pulang-magulang na hinabing saluwâl na nagtataglay ng mga alon-along burda sa sinulid na ginto at tuldok-tuldok. Nakabuhol ito sa kanyang balikat. Kasunod noon nagsuot siya nang galang sa kanyang mga kamay na mula sa itim na bato at kwintas na may iisang batong perlas na nakalubog sa tansong-dilaw. Ang kanyang mga tenga ay nagtataglay ng mga pulang hikaw at itim na bato. Ang kanyang buhok ay nakatali sa kanyang ulunan na nakapusod. Sandalyas sa kanyang mga paa at dilaw na sambalilong isicholo.

Nang makita siya nang kanyang asawa nakita niya itong ngumiti sa kanya bagay na kanyang binalikan nang pagngiti. Lumapit ito sa kanya habang pababa siya sa baitang nang pasilyo. Hiningi nito ang kanyang kamay bagay na kanyang ibinigay dito. Lumabas sila sa tahanan ng mga Barakat. Kasunod noon sinakay siya nito sa paratilyang nasa likuran ng itim na asong-gubat na si Amarok. Sinarado nito ang pintuan ng lagusan at sumakay ito sa kanyang sinasakyan. Sinimulan nitong pakilusin ang kanilang alagang hayop paalis sa kanilang kinasasakupang lupain at patungo sa kinasasakupang lupain ng tahanan ng mga Harith, sa baybayin-dagat at dalampasigan.

Sa kanilang pag-alis nang kanyang asawa sa kanilang tahanan nakita niya ang makulay na daigdig na ginawa nang Hadi Mahdi para sa kanilang lipunan. Namutawi ang mga matitingkad na mga kulay lila, mga limbaon at mga pulang-magulang na mga palawit a buong Ja’khar. Ang mga Adi at Hadi ay nakahanda at nakasuot nang matitingkad na kulay luntian, dilaw at lilang mga kulay na Báta at saluwâl na inaadornohan ang mga katawan ng mga alahas na giginto, tatanso, kulay luntian, kulay pula at gawa sa itim na bato. Ang bawat tahanan ay mayroong mga makukulay na kiping. Nakahanda ang mga prutas para sa kasalukuyang nagaganap na kapistahan nang mga magsasaka at mangisngisda na sabayang isinasagawa taon-taon sa Ja’khar. Nabulabog ang Ja’khar sa pagiging marangya na kahit ang mga Hadezar nang bawat tahanan ay hindi makatatanggi sa ganda at kabutihang ipinapakita nito para sa kanilang lipunang taon-taon ay dinadaluhan ng mga dayuhan sa iba’t ibang panig nang mundo.

Nagsimula ang kapistahan sa dalampasigan kung saan makikita ang nakatayong plataporma na nakaharap sa mga naglalakihang mga debuho na gawa sa bato na may malalaking mga bunganga na tuwing gabi ay sinisilaban upang maging tanglaw sa mga mangingisda sa baybaying-dagat. Unang umakyat sa gawang plataporma ang kanyang asawa na kanyang sinundan sa pag-akyat.

Sa pagsisimula nang kapatishan, pinahayag nang Hadi Mahdi sa kanila ang kagalakan nito na makita ang pagtulong nang mga kapwa nito hadezar at nang buong Ja’khar sa pagbubukas nang pagdiriwang nang mga mangingisda. Sinabi nito sa kanila ang isda ay ang biyaya ng karagatan at hindi nila maaaring ipagramot sa dagat kung ano ang ibinigay nito sa kanila, kahit pa dumaan ang malalakas na sama ng panahon na hindi nila maitatangging puminsala halos sa buong Ja’khar sa nakaraang taon. Sinabi nang Hadi Mahdi na isang karangalan at tatanawing isang malaking utang na loob ang pagdating nila at pagsali nang buong Ja’khar sa taunang pagdiriwang ng kapistahan ng mga mangingisda. Hindi na ito nagpatumpik-tumpik pa matapos ang talumpati nito hayagan nitong sinimulan ang pagbubukas nang kapistahan ng mga mangingisda sa kanilang lupain. Una nitong sinimulang ganapin ang palatutunan nang karera nang mga maliiit na mga bangka.

Isa ito sa mga inaabangan nang mga mangingisda. Maihahambing sa mga lungaw sa loob nang Ja’khar na ang palakasan nang loob at patibayan nang katawan ang higit na kinakailangan. Ang patakaran ay kinakailangan nang bawat kalahok na magpaunahan sakay nang kanikanilang mga bangka (gaya nang pula, bughaw, luntian, itim at kahel) na makarating sa malalaking mga debuho at sisirin sa kailaliman nang dagat ang sagisag na nakatali dito at dalhin sa tugatog upang itanghal ang pagkakapanalo.

Sa hudyat ng Hadezar ng tahanan ng mga Harith nagsimula na ang karera, dalidaling nagsagwan ang mga ito patungo sa malalaking mga debuho. Nangunguna ang bughaw na sinusundan nang itim habang humahabol naman ang luntian. Samantala, mukhang hindi nagpapahuli ang kahel at nangungulelat sa pagtakbo ang nasa pulang-bangka. Nagpapaunahan sila. Humahabol. Humabol ang nasa kahel na bangka. Nagsimula ng lumusong ang nasa bughaw’t lutian. Narating na ng kahel ang debuho. Habang humahabol pa rin ang nasa pulang-bangka. Nagsimula ng lumusong ang nasa itim. Umahon. Umahon ang nasa luntian. Umakyat na sa debuho ang nasa luntian. Umahon na rin ang itim. Nagawang malagpasan ng itim ang luntian. Hindi pa rin nagpapahuli ang nasa pulang-bangka. Umakyat na ang bughaw…dali-dali itong kumikilos. Lumusong na ang nasa pula. Umakyat na ang kahel. Nahulog. Nahulog ang nasa itim, sa debuho. Umahon na ang itim…umakyat ulit ito. Sinundan ito ng pula. Malapit nang isungkit ng luntian ang palawit. Nag-uunahan ang bughaw, at luntian. Nakuha ng luntian. Nanalo ang luntian.

Ginamtimpalaan ng Hadi Mahdi ang pagkapanalo ang kalahok na nasa luntiang sasakyang pandagat. Kinilala nila ang nagwagi at pinarangalan sa kahuyasan at kagalingan sa paligsahang naturan. Kasunod noon niyaya siya nang Hadi Yasir upang sumama sa kanilang tanghalian. Sinabi niya sa kanyang asawa na kanina pa siya nagugutom.

Kasabay noon nagsimula na ang palatutunan ng pagbubunuan ng mga binata na nasa ilalim ng patnugot Hadi Faysal. Una niya ito nakilala sa platapormang nakaharap sa mga debuhong nasa baybayin-dagat habang ginagawa ang karera ng mga bangka. Ang bunuan ay ginawa sa putikang buhangin. Pilit na pinapabagsak nang isa isa’t ang isa’t isa. Kung sinoman ang unang bumagsak ay siyang magwawagi at makakalaban nang susunod pa hanggang may tanghaling panalo.

Sa kanilang paglalakad mag-asawa sa hindi inaasahan na makasalubong nila ang Adi Makbule patungo sa kanila. Lumapit ito sa kanila. Sa paglapit, nagbigay nang paggalang ang Hadi Yasir sa kapatid nito. Bagay na binalikan nang paggalang nang Adi Makbule. Tinanong sila nito kung maaari nitong makausap ang kanyang asawa. Nagkaroon nang aalinlangan gayon kasabay nito sa hindi inaasahan lumapit sa kanya ang Adi Sule na hindi niya nalalaman na nasa kanyang likod.

 Kinamusta siya nang kapatid ng kanyang asawa.

Humiwalay ang Hadi Yasir sa kanya at iniwan siya nito kasama Adi Makbule, habang naiwan siyang nag-iisa kasama nang Adi Sule. Nagsimula silang maglakad kasunod sa mga ito sa dalampasigan. Sa kanilang paglalakad nang kapatid nang kanyang asawa sinabi nito sa kanya na wala siyang dapat na ipag-alala. Kasunod nito humingi rin ito ng tawad sa mga nangyari nang gabing iyon, ilang buwan na ang nakakalipas.

Hindi niya alam kung ano ang tunay na nangyari ng gabing iyon. Hanggang ngayon palaisipan pa rin sa kanya ang mga naganap nang una nilang gabing mag-asawa.

Sinabi nang kapatid ng kanyang asawa na gusto ring humingi ng tawad nang Adi Makbule sa kanya lalong-lalo na sa pagkakamaling nagawa nito na lubhang karumalrumal bilang isang babae na kagaya nito.

Tanong niya, “ganon na lamang ba iyon Adi Sule?”

Ngumiti ito nang may pagkahiya. Wika nito sa kanya, “bakit ano ang sa tingin mo. Luluhod kami at hihingi sa iyo ng tawad.” Tumigil sila sa kanilang paglalakad habang narinig niyang humingi ng tawad ang Hadi Yasir sa kapatid nito. Pagpapatuloy nito, “hindi namin gusto na patawarin mo kami…hindi kailangan.” Hinawakan nito ang kanyang pisngi. “hindi ba’t dapat ikaw ang higit na nakakaalam!”

Pagtataka niya, “anong ibig mong sabihin?”

Wika nito sa kanya, “sa tingin mo ba higit mong kilala ang aking kapatid? Hindi ko alam…nagparaya ka na sa kanya. Napakaganda mong buntis…tatlong buwan? dalawang buwan?”

Tugon niya, “tatlong buwan!”

Pagpapatuloy nito, “sa tingin ko nga rin. Siguro may nasabi na siya sa iyo…para yoki dl’lazzi un’zah ö të’khuzi’da ö rezhä un’zah phoq bha’ghun açzi leh’dosh zahir khuzi. Haksizzinisz Adi Hikmet!”

Tanong niya dito, “kung ganon ano ang kinakailangang kong gawin?”

Wika nito sa kanya, “sa mga bagay na katulad nito at nangyayari. Kailangan mong tanggapin kung ano ang nangyayari sa paligid mo. Wala tayong magagawa kung hindi laruin ang laro nang pagsisinungaling hanggang sa mapaniwala natin ang ating mga sarili na totoo ang ating mga sinasabi. Hindi mo pa tuluyang nakikilala ang aking kapatid—huwag kang mag-alala mahaba ang panahon! Halika na! lumapit na tayo sa kanila…” muli hinawakan nito ang kanyang braso at kaagad na nagtungo sa kung nasaan ang kanyang asawa.

Tinanong siya nito kung totoo bang nanganak na ang Adi Ismat bagay na hindi niya itinanggi sa Adi Sule. Sinabi niyang lalake ang naging panganay nang kanyang kapatid at nang pamangkin nito. Sinabi niya na pinangalanan nito ang sanggol na Merkabah…ang una sa pangalan nito. Bagay na katakataka dahil isang Kesh ang pangalang ito.

Tanong niya sa Adi Sule, “sinabi mo sa akin ako lang ang may kakayahan na kilalaning mabuti ang aking asawa…ano ang ibig mong sabihin? Paano ko gagawin iyon!”

Tumingin ito sa kanya. Wika nito, “may bagay na lihim sa iyo at sa akin, sa amin nang Adi Makbule na mayroon kaming nalalaman ngunit hindi namin pwedeng sabihin sa iyo dahil hindi mo matatanggap!” Lumapit sa kanila ang Hadi Yasir at Adi Makbule.

Kasunod noon narinig niya ang pagtawag sa kanya nang Hadi Yasir. Sinabi nito sa kanya na may gustong sabihin ang Adi Makbule sa kanya. Humingi ito nang tawad sa kanya bagay na kanyang tinanggap.

Pinatawad niya ang Adi Makbule para sa kanyang asawa. Kasunod noon umalis sila patungo sa salusalong ginagawa sa isa sa mga tahanang malapit sa dalampasigan.

Sa kanilang paglalakad tinanong ng Adi Sule ang kanyang asawa kung totoo bang nanganak na ang asawa nang kanyang kapatid. Bagay na sinang-ayunan nang kanyang asawa at sinabi nito sa kapatid na ang pangalan ng panganay ng mga ito ay Hadi Merkabah. Nagtaka ang Adi Sule. Tinanong nito sa kanyang asawa na kung hindi ito nagkakamali ay ang pangalang Merkabah ay pangalan ng isang Kesh. Bagay na hindi nito itinanggi…datapwat sinabi din sa mga kapatid nito na minsan na itong ginamit nang tahanan ng mga Roshan…at pinangalanan sa ama nang kanyang ama—ang magiting na Hadi Merkabah nang tahanan nang mga Roshan. Bagay na hindi niya matandaan kung iyon ba ang pangalan ng kanyang afu…

Tinanong nang Adi Sule kung totoo ba ito sa kanya. Tumanggi siya. Sinabi niya hindi niya matandaan. Ngunit sinabi nang kanyang asawa na sinabi ito ng Hadi Mirza ng mag-usap ito nang sarilinan sa labas ng bulwagan habang naiwan siyang kasama nang kanyang mga magulang, tiya, mga pinsan at mga kapatid.

Pinagtakahan ng kanyang asawa kung nasabi ba nito ang bagay na iyon sa kanya.

Sinabi niyang hindi. At humingi ito ng tawad sa kanya.

Nagpatuloy sila sa kanilang paglalakad sa kahabaan ng dalampasigan sa Ja’khar. Hindi nagtagal narating nila ang isang lugar na hindi kalayuan na may maliit at isang palapag na tahanan na nagtataglay nang maraming poste at mga palawit. Bumaba sila sa dalampasigan at sa kanilang pagbaba ang mga buhangin ay napalitan nang mga batong daanan at mga halamang luntian. Ang isang palapag na tahanan na kanina niyang natatanaw at mistulang nakalubog sa buhangin ay may maganda pala at malawak na bakuran na may mahahabang mga lamesa at mahahabang mga upuan. Nandito ang halos buong tahanan ng mga Harith na pinamumunuan ng Hadi Mahdi.

Nakita niyang kausap nang Hadi Mahdi ang Hadi Hagir.

May handa ang bawat mahahabang lamesa nang mga nakakalasing na inumin na nakalagay sa pitsel na paso, mga daing na nakakalagay sa tiklis, mga prutas at tinapay na nakalagay sa malalaking mga sulyaw na may malalalim na baon. May apat na mahahabang lamesa at walong mahahabang mga upuan ang lugar. Nandito ang kanyang tiyo at ama kung saan dinala siya nang kanyang asawa upang magbigay galang sa mga ito.  Niyakap siya nang Hadi Mirza pagkakita sa kanya. Sumalo sila kasama nang mga ito habang ang mga kapatid ng kanyang asawa ay pumunta sa kanikanilang mga tahanang kinabibilangan.

Habang nagtatanghalian sila sinabi nang kanyang asawa sa kanya na pinayagan na nito na makapunta ang Adi Makbule sa kanilang tahanan. Bagay na kanyang ikinatuwa at sinabing mabuti ito para sa kanilang lahat…ngunit hindi siya nakasisiguro kung tama bang sabihin ito.

Matapos ang tanghalian nagpaalam ang kanyang asawa sa Had Mahdi at sinabing babalik muna sila sa kanilang tahanan at doon magpapahinga bago ang inaasahang salusalo sa tahanan ng mga ito. Bagay na sinang-ayunan at Pinayagan nang maimpluwensyang Hadezar.

Sa kanilang paglalakbay pabalik sa kanilang tahanan nakita nila ang maraming mga bata na patungo sa Unang pagbagsak. Maraming mga bata ang nagmamadali na magtungo sa nasabing lugar upang hindi magtagal ay kikilalaning mga bagong-tao. Na lubhang mapahamak at mapaminsala sa pagtalon sa napakataas na bangin at pabagsak sa napakababaw na bahagi ng dagat na maraming bato.

Tinanong niya ang Hadi Yasir kung ginawa rin ba nito ang pagtalon noong bata ito. Bagay na itinanggi nito sa kanya. Hindi naglaon sa kabila nang kanilang pagbabalik naglaho ang ngiti nang kanyang asawa.

Bago sila bumalik sa kanilang tahanan nakisama sila sa maliit na pagtitipon at pagdiriwang nang pag-aani at muling pagtatanim, kasama nang mga patnugot at may-ari nang lupa na nagdidiwang. Nakihalubilo sila sa mga ito at saglit na nakapag-usap.  Nakita niyang muling bumalik ang saya sa labi nang kanyang asawa datapwat pagkakataong ito ay may kakaiba… hindi pilit at may itinatago. Ito ang totoong kanyang asawa hindi ang nasa pagdiriwang nang mga mangingisda. Naging malalim ang kanilang pakikipagkaibigan sa mga patnugot at mga nasa ilalim nang pamumuno ng kanyang asawa. Muli niyang nakita ang mga Adi na kanyang nakahalubilo sa pagsasayaw nang mga butil. Nakipag-usap ang kanyang asawa sa mga Hadi ng tahanan. Uminom ito nang kakaunti gayong kanina pa ito umiinom mula kaninang umaga. Hindi nalalayo ang kanilang tahanan sa mga ito, malapit ang mga ito sa kanila, …sa pakikipagkaibigan at pakikipagsamahan. Na ang pagtitipong ito ay hindi maitatangging pangkaraniwan, maliit at pansarili walang gaanong pagtataya ang kinakailangan nilang gawin sa kanilang pagkilos.

Nang hapong iyon, nakita niya ang kanyang asawa na natutulog sa saloob nang kanilang silid. Lumapit siya dito. Tinawag niya ito at sinabing kinakailangan na nilang lumakad kung tutuloy sila sa hapunan sa tahanan ng mga Harith.

At nang nagising ang kanyang asawa. Tinanong siya nito kung anong oras na. Sinabi niya dito na kinakailangan na nilang umalis. Bumangon ang Hadi Yasir kinuha nito ang Báta sa uluhan nang kanilang higaan. Nauna itong lumabas bago siya habang nagpalit siya nang kanyang suot na damit at inayos ang kanyang sarili sa paghahandang ito.

Sa paglabas niya nakita niya ang Hadi Yasir sa pasilyo ng kanilang tahanan. Hindi nagbago ang suot nitong damit, datapwat bawas ang mga suot nitong alahas, naglaho ang pangkulay na nasa mukha nito, ang mga alahas sa mga braso at kamay nito ay naglaho, ni ang mga hikaw nito sa tenga at ang tanging naiwan ay ang singsing na luntiang nagmula pa sa ina ng kanyang asawa at mga bakal na panara na gawa sa itim na bato ang mga tuhod nito.

Nagpalit siya ng suot niyang damit, nanatili ang suot niyang panloob na mahabang palda habang nawala ang babero at pinalitan nang malilim at matingkad na kulay bughaw na Báta na may malapad na mga balikat, at mga pambraso na mga manggas na kulay murado. Nawala ang saluwâl na nakatali sa kanyang balikat. Nanatili ang mga alahas niyang suot gaya ng mga galang na itim na mga bato, kwintas na may iisang batong-perlas na nakalubog sa tansong-dilaw. Nanatili ang mga hikaw sa kanyang tenga habang inilagay niya ang alun-alon niyang buhok na kaninang nakatali.

Hiningi nito ang kanyang kamay. Ibinigay niya ito sa kanyang asawa at kasunod noon lumakad sila palabas ng kanilang tahanan. Sinarado ng kanyang asawa ang pintuan ng lagusan. Sumakay ito sa kanyang sinasakyang alagang puting asong-gubat na si Ijiraq. Sinimulan nilang pakilusin ang kanilang sinasakyan at tuluyan na umalis sa kinasasakupang lupain ng kanilang tahanan patungo sa tahanan nang mga Harith.

Dumaan sila sa katimugang bahagi nang Ja’khar patungo sa dalampasigan. Sa kanilang paglalakbay nagsimula na ang pagdadaos nang paglalatag nang unang mga lambat na sinimulan nang pagtatapon nang asin sa buhanginan nang dalampasigan. Nagsisimula na ang pagbabago nang kulay nang kalangitan datapwat nanatili pa rin ang araw na tirik at mistulang hapon.

Tinanong niya ang Hadi Yasir kung ano ang itsura nang tahanan nang mga Harith. Sinabi nito sa kanya na wala itong ipinagkaiba sa kahit anong tahanan ng ibang mga Hadezar. Na pareho lamang ang itsura nito liban lamang sa mga nakaukit na larawan sa dingding nito. Sinabi nito sa kanya na kapag narating nila ang tahanan ng mga ito makikita niya kung ano ang sinasabi nang kanyang asawa.

Nagpatuloy sila sa kanilang paglalakbay. Umikot sila at napadpad sa pagawaan ng mga sasakyang pandagat at sa maburol, mataaas na bahagi at walang gaanong mga halamang makikita sa dalampasigan. Sa patuloy ng kanilang paglalakbay itinuro sa kanya ng kanyang asawa ang tahanan ng mga Harith. Isang malaking gusali na kulay puti at tulad sa mga pino at galabok na buhanging matatagpuan sa palibot ng nasabing tahanang bumabaon dito. Matatagpuan ito sa gitna nang malawak at mataas na burol ng mga bahagin sa babaying dagat. Hindi kalayuan sa tahanan nang mga Parvana. Kahit Saan ka tumingin wala kang makikita na kahit ano kung hindi buhangin. Malayo sa pag-aakala niya sa mga naririnig na karangyaan at pagiging kakaiba.

Tumigil sila sa harap nang nakabukas na lagusan ng tahanan ng mga Harith. Bumaba ang kanyang asawa sa kay Ijiraq. Kasunod noon tinulungan siya nitong makababa sa likuran nito.  Pinaghintay siya nang Hadi Yasir at sinabi sa kanya na dadalhin lamang nito ang kanilang alaga sa loob ng yungib ng tahanan mga Harith. Bagay na ginawa nito at naiwan siya sa labas nang nakabukas na lagusan at tanglaw ang kagandang ipinamamalas nang loob nito na may mainit na pakiramdam buhat sa mga nagniningning na mga sulong nakatarak sa buhangin.

Nakita siya nang Adi Makbule sa labas nang tahanan ng mga Harith na sumisilip. Bumungad ito sa kanya mula sa loob ng pamosong pabilyo nang tahanan nang mga Harith. Dalidaling itong lumapit sa kanya.

Wika nito sa kanya, “iyi’ Okshem Adi Hikmet!” Kinamusta nito ang kanyang pagdating. Niyakap siya nito Tinanong nito kung nakapagpahinga ba siyang mabuti bagay na kanyang sinang-ayunan at sinabing wala itong dapat na ipag-alala.

Kasabay nito bumalik ang Hadi Yasir kung nasaan sila ng nakatatandang kapatid nito at saka sila pumasok sa loob nang tahanan mga Harith. Hinawakan nang Adi Makbule ang knayang braso pagpasok nila sa loob.

Sa una niyang pagpasok sa tahanan ng mga Harith ang una niyang nakita ay ang isa sa mga pintuan ng lagusan. Gawa ito sa kahoy nang Avetas na may mga bakal na lilok ng mga isdang lumilipad at umiikot sa palibot nang kahoy na pintuan habang natatabunan ng mga ito isang magadang babae na may buntot nang isda sa mga along-kurbadong nakapalibot dito. Kasunod noon nabaling ang kanyang atensyon sa pabilyong makikita sa malawak na lupain sa gitna nang tahanan. Hindi maitatangging kabighabighani ang itsura nito.

Nagtataglay ito nang walong haligi na gawa sa mga itim na mga bato na may matatalim at mistulang salamin ang mga gilid. Ang bawat haligi ay pinapalamutian nang mga nakapalibot na mga halaman na gumagapang hanggang sa makarating sa itaas na may mga halaman at mistulang punong nabubuhay sa sarili nitong katawan. Ang loob nang pamosong pabilyo ay walang tinataglay na kisame bagkus nagtataglay ito nang mga siwang sa paligid nito at sa mga haligi na inaakalang nakadikit sa nakabukas na bubungan. Naglakad sila sa mga batong asogeng nakabaon sa buhangin. Sa kanilang paglalakad maririnig mo ang mga huni nang ibon na pag-ibig ang hatid nang gabi ito. Ang malawak na lupain ay nagtataglay ng maraming mga halaman, mga malalagong mga halaman at mga punong tinik na tanging makikita lamang sa mga mainit na lugar at katimugan nang Malayang Andes.

Sa kanilang paglalakad narinig nila ang pagtawag nang isang bata. Nakita nila ang mga batang anak na lalake nang Adi Makbule sa Hadi Nasrin. Sina Hadi Mahsa at Hadi Malik. Dalidaling lumapit ito sa kanila at niyakap ang kanyang asawa. Pinakilala ito nang Adi Makbule sa kanya. Kinarga nang Hadi Yasir ang Hadi Malik habang papunta sa loob nang pabilyo, kung saan makikita ang isang mahabang lamesa na may mahahabang mga upuan sa paligid at dalawang upuan na may malaking sandalan sa magkabilang dulo. Ang sahig nito ay nakataas at nagtataglay nang dalawang baitang na gawa sa bato habang gawa sa kahoy ang sahig loob.

Sinabi nang Adi Makbule sa kanila na matitigas na ang mga ulo ng maliliit nitong mga anak at minsa’y kinakailangan ng paluin. Naalala nito ang kabataan nang kanyang asawa. Ang kakulitang dulot nito na hindi maitatanggi na siyang naging dahilan kung bakit mayroon itong mga sugat sa buong katawan. Bagay na kanyang pinagtakahan.

Nang hindi inaasahan narinig nila ang tinig ng Hadi Mahdi. Tinawag nito ang kanyang asawa sa pamitagan nang kaukulan. Tumayo ang Hadi Yasir sa pagkakaupo nito malapit sa kanyang tabi. Lumapit sa kanila ang Hadi Mahdi dahilan upang magbigay siya at ang kanyang asawa nang paggalang na pamitagan sa Hadezar ng tahanan ng mga Harith.

Wika nang Hadi Yasir, “iyi’ Okshem…Hadezar!”

Gayong binalikan rin nito nang paggalang….at sinabi sa kanyang asawa na, “yuu’se maste iyi Okshem! Hadi Yasir… Adi Hikmet. Akala ko hindi na kayo makakarating!”

Umiling-iling ang kanyang asawa. Wika nito sa Hadi Mahdi, “pwede ba naman iyon Hadezar?”

Kaagad tinawag nito ang anak nitong si Hadi Nasrin. Inutusan ito na tawagin na ang ina nito, at iba pa upang sabihin na dumating na silang mga panauhin nang mga ito at gayong makapaghanda na sa kanilang hapunan.

Kaagad kumilos ang Hadi Nasrin.

Tinanong sila nang Hadezar nang tahanan nang mga Harith kung kanina pa sila nandito. Gayong itinanggi ito nang kanyang asawa at sinabing kararating lang nila. Inutusan nito ang Adi Makbule na kumuha nang palangganang naglalaman nang malinis na tubig at malinis na pamunas para tanggapin sila sa tahanan nito. Gayong tumalima ito at sinabi nang kanyang asawa dito na ito na ang bahala sa mga pamangkin nito.

Kasabay noon pinaupo siya ng Hadi Mahdi. Sinabi nito sa kanya na kinakailangan nitong dalasdalasan ang pagpapahinga para sa dinadala nitong magiging anak nila ng Hadi Yasir.

Kinamusta nang Hadi Mahdi ang kalagayan nang kanyang pagdadalang-tao. Sinabi niya dito na nakakabawi na siya ng lakas mula sa hirap nang nararamdaman niya simula nang malaman niyang nagdadalang-tao siya.

Bagay na ikinatuwa nang Hadi Mahdi at sinabing “Bunar maaste!”

Sa pagdating nang Adi Makbule dala ang palangganang naglalaman nang malinis na tubig at malinis na pamunas tinanggap sila nang tahanan ng mga Harith. Ang Hadi Mahdi ang tumanggap sa kanila.  Sinabi nito na ito ang nag-aya marapat lamang na ito rin ang tumanggap sa kanila. Napilitan ang Adi Makbule na ibigay sa Hadezar ang pamunas malapit sa kinauupuan nito ang palangganang naglalaman ng malinis na pamunas.

Kinuha nang Hadi Mahdi ang palanggana. Tumayo ito sa kinauupuan nito. Kasunod noon lumapit ito kanyang asawa. Sa harap nang kanyang asawa, tumingkayad nang upo ang Hadi Mahdi.  Hiningi nito ang isa sa mga paa nang Hadi Yasir at ibinigay nang Hadi Yasir ang kanan nitong paa sa Hadezar.

Tinanggal nang Hadi Mahdi ang suot na sandalyas sa kanang paa nang kanyang asawa. Hinugasan ito nang Hadezar nang tahanan ng mga Harith. Binuhusan nang malinis na tubig na mula sa palanggana, inalmuhasan at saka inilublob. Pagkababad agad itong tinanggal nang Hadi Mahdi. Pinunasan gamit ng malinis na pamunas. Kasunod noon sinuot nang kanyang asawa ang sandalyas nito sa kanang paa. Kasunod noon hiningi nang Hadi Mahdi ang kaliwang paa ng kanyang asawa. Bagay na ibinigay nito at ganon din binuhusan nang malinis na tubig na mula sa palanggana, hinugasan ang paa, binabad…inalmuhasan at saka pinunasan gamit nang tuyong pamunas bago nito tuluyang isuot ang hinubad na sandalyas sa paa.

Nagpalasamat ang kanyang asawa sa ginawang pagtanggap dito nang Hadi Mahdi. Bagay na kanyang pinagtakahan at hindi maunawaan gayong kasabay nang pagtayo nang kanyang asawa iniabot nang Hadezar nang tahanan ng mga harith ang kamay nito sa kanyang asawa.

Tumingala ang Hadi Mahdi. Tanong nito, “sige na Hadi Yasir, ano pa ang hinihintay mo?”

Nabaling ang kanyang atensyon sa kanyang asawa at nakita niya dito pag-aagamagam.

Wika nang Hadi Mahdi, “Hadi Yasir?”

Lumuhod ang kanyang asawa sa harap nang Hadi Mahdi. Kasabay noon tumayo ang Hadezar nang tahanan nang mga Harith sa pagkakatingkayad nito ng upo. Kinuha nang kanyang asawa ang kamay nang Hadezar at saka ito hinalikan.

Isang nakalulunos pangitain. Ang pagkilala nang isang mahina sa masmalakas. Nang panginoong may lupa sa kinasasakupan nito. Hindi maikakaila na isa itong pabagsak sa kanilang tahanan. Nang isang Hadezar sa kapwa nito Hadezar. Nagbago ang kanyang paligid. Nagising siya sa katotohanan…naging kahindik-hindik ang bawat haligi ng pamosong pabilyo…ang mga ibong nag-aawitan ay kalunuslunos na humihuni sa kanilang pagbagsak sa isang paing makamandag at lubhang mapaminsala.

Ang ngiti sa labi nang panganay na anak nang tahanan ng mga Harith ay mapagmalabis. Naglaho ang pagiging maramot nito. Sila. Silang mga mapagmalabis, silang kunwaring naninimbang sa kabutihang alangalang sa tahanang kinasusuklaman. Sila. Sila ang tahanang labis na kinaiinggitan kung hindiman ay kinasusuklaman ng tampok sa lahat nang kaparakan.

Siguro nga tama ang tinuran nang Hadi Mirza sa kanyang asawa…na ang Hadi Yasir, tulad nang ina nito ay magiging sunudsunuran lang sa kapangyarihan at impluwensya nang mga Harith. Siguro nga nagkamali siya na pagkatiwalaan ang asawa. Na katulad nang iba sa mga ninuno nito, sabay siyang babagsak kasama nang mga ito. Ang lahat ay isang pagkukunwari.

Kasunod noon hiningi siya nang Hadezar tahanan nang Harith sa kanyang asawa. Lumingon ito sa kanya. Tinignan siya nito. At sa kanyang pagtayo sa kanyang kinauupuan malapit sa hapagkainan sabay na pumasok sa loob nang pabilyo ang asawa nang Hadi Mahdi na si Adi Mahvash, ang pangalawang nitong anak na si Hadi Faysal at ang ina nito na si Adi Dilshed.

Sinubukan siyang pigilan nang Hadi Yasir sa paglapit sa Hadezar. Hinawakan nito ang kanyang kamay ngunit bumitaw siya dito at nagpatuloy sa paglapit sa Hadi Mahdi. Isa itong kahihiyan…sa kanya, sa kanyang asawa.

Kailangan Kita Adi Hikmet, Kailangan Ka Nang Aking Tahanan.

“kailangan kita Adi Hikmet, kailangan ka nang aking tahanan.”

Masakitman sa kanyang kalooban na gawin ito, ginawa niya ito.

Umupo siya sa upuang nakaharap sa Hadi Mahdi. Hiningi nito ang kanyang paa. Ibinigay niya ang kanan niyang paa dito. Tinanggal nito ang sandalyas sa kanyang kanang paa. Kasunod noon hinugasan nito kanyang kanang paa. Binuhusan nang malinis na tubig na mula sa palanggana, inalmuhasan at saka inilublob. Pagkababad agad itong tinanggal nang Hadi Mahdi. Pinunasan gamit ng malinis na pamunas. Matapos noon agad rin niyang sinuot ang sandalyas sa kanan niyang paa. Kasunod noon hiningi nang Hadi Mahdi ang kaliwa niyang paa bagay na kanyang ibinigay at ganon din binuhusan nang malinis na tubig na mula sa palanggana, hinugasan ang paa, binabad…inalmuhasan at saka pinunasan gamit nang tuyong pamunas bago niya tuluyang isuot ang hinubad na sandalyas sa kanyang kaliwang paa.

Matapos noon hiningi nang Hadezar ang kanyang pagkilala sa kapangyarihang tinataglay nito. Hindi…bulong niya sa kanyang sarili.  Nakita niya ang mapamintas nitong ngiti…Hindi, pag-uulit niya…Hindi, hindi niya makakalimutan ang gabing ito. Lumapit siya sa Hadi Mahdi at kasunod noon inilapit niya ang kanyang bibig dito. At hinalikan niya ang kamay nito. Matapos noon tumayo sa pagkaka-upo at nagtungo kung nasaan ang Adi Makbule at ang mga pamangkin nang kanyang asawa. habang hindi niya magawang tignan ang kanyang Hadezar.

Sa kanilang hapunan, nang kanyang asawa kasama nang mga Harith nakilala niya ang Adi Dilshed, na lumapit sa kanya kasama ang Adi Mahvash. Sa paglapit nito sa kanya hinawakan nito ang kanyang kamay. Pinuri siya nang matandang Adi sa kanyang pagiging kakaiba. Na hindi maitatanggi na totoo pala ang kumakalat na bulongbulungan, na hindi maitatanggi higit pa ang ibinibigay nang mga ito sa kanyang kahigitan, at mangyaring dapat pala ay mataas na ang inaasahan nito sa kanya.

Bagay na kanyang ipinagtaka. Tinanong niya ito kung ano ang ibig nitong sabihin.

Sinabi nito sa kanya na isa siyang napakagandang babae…bagay na kanyang pinasalamatan sa Adi Dilshed nang tahanan nang mga Harith.

Kasunod noon kinamusta nito ang kanyang asawa. Sinabi nito sa Hadi Yasir na ang gabing ito ay isang mapagpalang gabi gayon pa man ay puno nang kapusukan at panlalamang.

Kinamusta nito ang kanyang pagdadalang-tao. Tinanong nito sa kanya kung ilang buwan na ang dinadala niya. Sinabi niya tatlong buwan…bagay na ikinatuwa gayong sinabi nito sa kanya na hindi magtatagal ay makakaraos rin ito sa kahirapan nang pagdadalang-tao at mangyaring makikita rin niya ang kahalagahan nito.

Tinanong nito sa kanyang asawa kung may iniinom ba itong makakapagpalubag nang nararamdaman nito. Sinabi niya na binigyan siya nang kanyang ina nang mga halamang prambuwesas at madalas siyang umiinom nang tsaa na mula sa luya. Sinabi din nang Adi Dilshed sa kanya na makabubuti din sa pagdadalang-tao ang pag-iinom nang pinakuluang tsaa nang menta lalo pa’t makabubuti ito sa mga nararamdamang pagduduwal.

Sinabi nito sa kanya, bago ito umupo sa upuan nito, na gamitin niya ang tinataglay niyang kagandahan…gamitin niya itong mabuti dahil nabubuhay sila sa daigdig nang mga lalake na mahihina kaysa sa kanila. Pinaalalahanan din nang Adi Dilshed ang Haid Yasir na ingatan ang likuran nito. Matapos noon agad itong tumalikod sa kanila at nagtungo sa kinauupuan nito.

Humingi ang Adi Mahvash sa kanya nang tawad sa kapusukan nang biyenang babae bagay na kanyang pinagsawalang-bahala.

Sa paligid nang hapagkainan nakaupo sa kanang bahagi ang asawa nang Hadezar ng tahanan ng mga Harith na si Adi Mahvash katabi ang ina nang Hadi Mahdi na si Adi Dilshed, ang Hadi Nasrin at ang anak nitong si Hadi Mahsa. Sa kabilang bahagi naman matatagpuan sila, nang kanyang asawa katabi ang Hadi Faysal, Adi Makbule at ang bunsong anak nang Adi Makbule na si Hadi Malik. Habang sa dulo nakaupo sa upuang may mataas na sandalan ang Hadezar ng tahanan ng mga Harith. Napuno ang hapagkainan nang iba’t ibang luto at putahe na mula sa malawak na dagat nang silangan maging sa mga katubigan na nakapalibot sa buong Ja’khar. Sa tatlong naglalakihang mga bilugang pinggan na may mga balisungsong sa gitna nakapalibot ang mga pinasingawang mga molusko, mga tahong, talaba at mga sigay na binudburan nang pampalasa, niligis na bawang at tinadtad na sibuyas. Sa Gitna nang lamesa makikita ang isang malaking sulyaw na may karne nang Mahimahi na sa simula ay hiniwa sa magkakaibang laki at nagtataglay nang mga gulay na kohlrabi, kalabasa at mga sili. Nasa hapagkainan din ang karne nang Pagi at isdang-Tuko na inihaw. Mga calamari na ibinabad sa nakakalasing na inumin at sa mga pulang sarsa na mula sa maliliit na mga prutas na mistulang kamatis ngunit bubot ang mga itsura na inihalo sa mga tinadtad na karne ng inihaw na mga Tamban bago ihalo at isama sa pagsarsa.

Sinabi nang Hadi Mahdi sa kanila na huwag nilang paghihinayangan ang pagkain. Na ang pagkain nang kakaunti at ang pagkain nang marami ay pareho lang. Kasabay nang tuluyang paglubog nang araw, pagsikat nang buwan at pag-usbong nang mga tala sa madilim na gabi nang kalangitan nagsimula nang magliwanag ang buong tahanan ng mga Harith. Naglaho ang huni nang mga nakaririmarim na mga ibon. Ang kalangitan ay naging bahagi nang kanilang pagsasalo.

Tinanong siya nang kanyang asawa kung ano ang kanyang gusto. Kinuha nito ang pinausukang talaba. Inalok siya nito kasabay noon ngumiti siya…tinanggap niya ang pinausukang talaba na bigay nito sa kanya. Kinuha niya ito sa mga kamay nito. Inilapag sa harap nang kanyang pinggan. Gayong nilagyan ang kanyang pinggan nang ibinigay nang asawa.

Inalok nang Hadi Mahdi ang kanyang asawa na uminom ng nakakalasing na inumin mula sa bunga ng Agave. Bagay na tinanggap ng kanyang asawa kasunod nito kinamusta nang Hadi Mahdi sa Hadi Yasir ang pagtitipon nang mga magsasaka sa taunang pag-aani at pagtatanim.

Sinabi nang kanyang asawa na maayos naman ang naging pagdiriwang. Na sa katunayan pa nga ay bago sila pumunta dito nakisalo pa sila sa maliit na pagdiriwang nang mga magsasaka at may-ari nang lupa.

Gayong panunuyo nang Hadi Nasrin na nakatitiyak naman itong mashigit na masaya ang pagtitipon nang kapistahan nang mga mangingisda. Ngunit hindi kumibo ang kanyang asawa.

Sinabi nang Hadi Faysal na hindi maitatanggi na naging masaya ang pagdiriwang. Na ang pinakamalaki sa mga palatutunan ngayong araw ay ang paligsahan nang mga maliliit na mga sasakyang banka. Na kung tutuusin ay masmarami ang dumagsa kaysa nang mga nakaraang taon. Kahit ang mga dayuhan dumami ang bilang nang mga dumalo at nakinood.

Bagay na hindi maitatanggi nang Adi Makbule.

Tinanong nang Hadi Faysal sa kanya kung nagustuhan niya ba ang pagdiriwang ngayong taon ang kapistahan nang mga mangingisda.

Bagay na kanyang sinang-ayunan. Sinabi niya sa na nagustuhan niya ito.

Tinanong siya nang Hadi Nasrin kung ano ang nagustuhan niya dito.

Sinabi niya dito na nagustuhan niya ang paligsahan nang mga banka…datapwat hinangad niya na kaysa tatlo sa bawat isang banka ang dapat maging kalahok ay bakit gawing dalawa sa bawat isang banka at kaysa limang kalahok na banka ang gamitin bakit masmarami at mashigit pa. Hindi naman siguro gayong kahirap ang pagsisid at pag-akyat ay mapunta sa iisang Jingkar habang isa ang nagmamaneho na para sa kanya ay mainam lamang ang ganitong paraan.

Tinanong nang Hadi Faysal kung ito ba ang unang beses na pumunta siya sa kapistahan nang mga mangingisda. Bagay na kanyang itinanggi. Gayong sinabi niya na hindi ito ang unang beses hindi rin naman nangangahulugan na palagian ang kanyang pagpunta.

Wika nang Hadi Nasrin sa kanya, “kaya pala hindi ka namin nakikita!”

Wika niya, “noong maliit ako ang huli kong naalala sa pagpunta sa kapistahanan nang mga mangingisda siguro apat o limang taon na ang nakararaan gayong nakakawili ang mga panahong iyon…may iba akong pinagkakaabalahan!”

Tanong nang Adi Mahvash, “kung ganon ano ang iyong pinagkakaabalahan…Adi Hikmet!”

Wika niya, “ang pangangaso! Hilig ko kasi ang mangaso sa nakapaligid na kakahuyan. Ang magdala nang mga kakaibang hayop ang magkatay…tanggalin ang lamang loob at dalhin sa amin, tahanan nang mga Roshan!”

Wika nang Adi Mahvash, “hindi ba mapanganib ang kakahuyan para sa katulad mong dalaga?”

Bagay na sinita nang Adi Dilshed at sinabing sa tingin nito na ano ang panganib sa kakahuyan kung mismong siya na ang lumaki at natuto sa loob nang nakapaligid na kakahuyan. Nakasisiguro naman ito na lahat na nang panganib na maaring makita sa loob nang kakahuyan ay kanyang naranasan.

Wika nang Hadi Mahdi, “gayon pa man…mapanganib pa rin ang kakahuyan. At para sa isang bata na katulad nang Adi Hikmet ang kakahuyan ay hindi palaruan!”

Wika nang Adi Dilshed, “Hadi Mahdi nais kong ipaalala sa iyo na hindi na bata pa ang Adi Hikmet…magiging ina na siya sa madaling panahon!”

Wika nang Adi Makbule, “kung akoman ang magiging ina nang Adi Hikmet… mangangaba mismo ako sa kung ano ang nangyayari sa kanya. Gayong nakasisiguro naman ako na kasama niya ang kanyang ama at tiyo hindi ba Adi?”

Bagay na kanyang sinang-ayunan.

Wika nang Hadi Mahdi, “ngunit hindi ba ang iyong anak ay asawa nang kapatid nang Adi Hikmet, ang aking unang apo…ay nasa tahanan ng mga Roshan! Ibig sabihin din ba nito matutunan nang aking apo at nang kanyang magiging mga anak ang mabuhay sa nakapaligid na kakahuyan at mangaso bilang pangunahing ikinabubuhay rin nang tahanan nila? Hindi naman tama siguro iyon?”

Wika nang Hadi Nasrin, “kung hindi mo mamasamain Adi Hikmet maaari ba akong magtanong sa iyo?” Bagay na kanyang sinang-ayunan. Gayon pagpapatuloy nang Hadi Nasrin, “nakakalungkot na isipin na nagmula ka sa…ang totoo hindi pa rin ako sigurado na totoo ngang isa kang Jingkar. Ganap maaari nating sabihin sa kulay nang iyong balat, nang iyong mga mata… sa iyong buhok ay masasabi kang isang Jingkar sabihin na natin na magaling kang mangangaso gaya nang iyong ipinupunto…ngunit hindi ibig sabihin noon ay isa ka nang Roshan!”

Wika nang Hadi Yasir, “isang Roshan ang aking asawa…Hadi Nasrin. Nakita mo siya sa mga baitang nang tore ng mga Hadezar naroroon ka hindi ba? Kasama ang aking kapatid. Kasama ang iyong buong tahanan. Nakilala nang Hadi Mahdi ang aking asawa sa pagpapakilala na rin sa kanya nang Hadi Mirza, ang kanyang tiyo. Ang kanyang ama ay kapatid nang Hadi Mirza at ang kanyang ina ay isang Jingkar na nagmula sa tahanan nang mga nag-aalaga nang mga ibong Hamsa, gansa at mga sisne. Ano pa ang kailangan mong patunayan?”

Bagay na itinanggi nang Hadi Nasrin at sinabing wala na. Gayong, “bakit walaman lamang sa aming nakapagsabi na may katulad mong tago sa loob nang tahanan ng mga Roshan. Tila ayaw kang ilabas nang Hadezar.”

Wika nang Hadi Yasir, “hindi ko alam na marunong ka palang magpatawa Hadi Nasrin!”

Dagdag nito sa kanyang asawa, “neyi orire dl’nho Jingkar ö gibi un’zah. Hajde’ö Hadi Yasir nhu’dazjo un’zah’ö, çin qaro të phëzu vishqa seninki. Soqa un’zah irn ni tarte dl’ibhedi gibi waxa’ soqa un’zah dl’zemin?” Kasabay nito kinuha nang Hadi Nasrin ang baso na may lamang nakakalasing na inumin.

Kagyat wika nang Hadi Faysal, “hindi ba Nasrin naranasan na rin natin ang mangaso sa nakapaligid na kakahuyan?

Nasamid ang Hadi Nasrin at Kagyat itong kumuha ng maiinom “Kaya lang matagal ng nangyari ang bagay na iyon! Maraming taon na!”

Wika nang Hadi Faysal, “magkagayonman gusto ko pa rin ang mangaso! Iba ang pangangaso kaysa sa pangingisda, hindi ba Adi Hikmet…hindi ba may malaki itong pinagkaiba?”

Bagay na kanyang sinang-ayunan datapwat hindi niya pa nararanasan ang mangisda.

Wika nang Hadi Faysal, “mabuti kung susubukan mo…sa tingin ko nakapangisda na rin ang iyong asawa…madalas na kasama namin siya noong maliliit kami bago mamatay ang kanyang ina sa pangingisda! Naalala mo pa ba iyon Hadezar?”

Napalingon siya sa kanyang asawa. Sumang-ayon ito sa Hadi Faysal. Hindi niya alam. Wika niya, “hindi ko alam!”

Wika nang Adi Makbule, “mahaba pa ang panahon Adi Hikmet…marami ka pang pwedeng malaman sa iyong asawa!”

 Tanong nang hadi Mahdi sa kanyang asawa, “totoo ba na nakapanganak na ang aking apo?”

Bagay na sinang-ayunan nito. Sinabi nito na isang malusog na sanggol na lalake ang naging anak nang Hadi Batul at nang Adi Ismat.

Gayong sa pagtataka nang Hadi Mahdi tinanong siya nito kung hindi ba ito nagkakamali na kapatid niya ang Hadi Batul…bagay na kanyang sinang-ayunan. Kinamusta ito sa kanila nang Hadi Mahdi. Sinabi nang Hadi Mahdi sa kanila na nang huli itong makita ay nang talikuran nang apo nitong si Adi Ismat ang tahanan ng mga Harith at piliin ang pagsama nito sa kanyang kapatid.

Sinabi nang kanyang asawa na nasa mabuting kalagayan na ang Adi Ismat at ngayon ay inaalagaan ang anak nito.

Bagay na ikinatuwa nang Hadezar ng tahanan ng mga Harith.

Tanong nang Hadi Faysal sa kanila, “hindi pa ba binibigyan nang Adi Ismat ang pangalan ng sanggol?”

Bagay na ikinatanggi nang Hadi Yasir. Sinabi nang Adi Makbule na nakita na nito ang bata…malusog ang bata at nalaman nito na ang pangalan nang sanggol ay Hadi Merkabah.

Ngumisi ang Hadi Nasrin. Nagtaka ito.

Wika nang Hadi Faysal, “mabuti naman kung ganon…”

Tinanong nang Adi Mahvash sa Hadi Mahdi na kung hindi sila nagkakamali ay ang Merkabah ay pangalang isang Kesh at hindi Jingkar.

Bagay na sinang-ayunan nang Hadi Mahdi.

Pambubuyo nang Hadi Nasrin, “isang walang halagang salita ang pinili nang aking anak para sa una kong apo!”

Wika nang Hadi Mahdi, “pero kung hindi ako nagkakamali ang Merkabah ay ang pangalan nang dating Hadezar nang tahanan ng mga Roshan, bago ang Hadi Mirza. Hindi ba ina minsan sa inyong nanligaw ang unang Hadi Merkabah? Nakapagtataka…”

Tanong nang Hadi Nasrin, “ang ibig sabihin ba nito na may dugong Kesh ang tahanan ng mga Roshan…at ang Adi Hikmet ay hindi talaga purong isang Roshan. Sinasabi nila na ang mga kesh daw ay mga higante!  Hindi nakapagtataka kung ganon nga.

Wika nang Adi Dilshed, “Isa mabuting Hadi, ang Hadi Merkabah. Kahit ba sabihin mo sa hindi siya ganong katangkaran at paika-ika kung maglakad sa mistulan niyang pagiging pato isang mabuting Hadi Merkabah. Hindi ka pa Hadezar noon Mahdi, bata pa lamang ang inyong Hadezar ng mga panahong iyon.”

Wika nang Hadi Nasrin, “sabi nila amma kapag inutil daw ang ama inutil din ang anak… siguro nakuha niya iyon sa kanyang ama…manamana ang tawag doon hindi ba!”

Pagtataka nang Hadi Mahdi, “Hindi mo pa na naikukwento sa akin kung papaano kayo nagkita nang Adi Hikmet. Sabihin mo…maaari mo bang ikwento sa akin kung papaano kayo nagkakilala nang iyong asawa?”

Nabaling ang kanyang pansin sa Hadi Yasir.

Pagtataka nang Hadi Faysal, “kung ganon hindi sa mga baitang ang una niyong pagkikita nang Adi Hikmet, Hadi Yasir? Nakakapagtaka…”

Hindi nawala ang kanyang pansin sa kanyang asawa.

Lumingon ito sa kanya nang may ngiti. Ngiting mula kanina pa ay kanyang nakikita sa labi ng kanyang asawa. Ngiti nang mga kasinungalingan. Ngiti nang pagpapanggap. Buong araw na siya nito pinagsisinungalingan. Buong araw na siyang dinadala sa mga pagpapanggap sa kung sino hindi talaga ito. Sa kung sino hindi talaga ito nararapat. Hindi niya alam kung sino ang kanyang pinakasalan…hindi na siya sigurado kung sino ang totoong Hadi Yasir ito na kanyang nakikitang mapagpanggap o iyong kasakasama niya sa kanilang tahanan, inaalagaan at tinutulungan. Gusto niyang malaman kung ano ang sasabihin nito sa tahanan nang mga Harith, sa tahanan nang mga kalaban nito.

Wika nito sa kanila, “ang totoo po iyan…doon ko pa lamang siya unang nakilala sa mga baitang nang tore nang mga Hadezar! Natatandaan mo iyon hindi ba, Adi Hikmet?”

Nagulat siya. Mistulan siyang nabunutan nang tinik matapos niyang malaman. Sumang-ayon siya sa kanyang asawa.

Wika nang Hadi Nasrin, “mahabaging langit…umibig ang Hadi Yasir!” Siguro ganon na nga…siguro.

Wika nang Hadi Yasir sa Hadi Mahdi, “kayo po ba paano kayo nagkakilala nang Adi Mahvash?”

Sinabi nito sa kanila na nagkilala sila sa pagkakasundo nang ina nitong si Adi Dilshed at ang magulang nang Adi Mahvash na mga Qaa. Na ang unang taon ng pagiging mag-asawa ng mga ito ay hindi naging madali na halos kinahantong sa kamuntikang paghihiwalay nang dalawa ngunit napigilan nang payo ng Adi Dilshed sa pagsabi at pagpapaalala na ang lihim sa pagsasama nang matagal ay ang pagtitiwala sa isa’t isa. Na sa bandang huli ang mag-asawa lang magiging magkakampi.

Hinawakan nang Hadi Yasir ang kanyang kamay at hinawakan niya ito ng mahigpit matapos nilang marinig ang sinabi nang Hadezar ng tahanan ng mga Harith.

Tanong nang Hadi Faysal sa kanya, “ngunit kung hindi ako nagkakamali…hindi ba dapat sana ay nakatakda kang maging asawa nang Hadi Khalil?”

Bagay na kanyang sinang-ayunan. Sinabi niya na tama ito magkagayonman sa huling mga sandali at kung kailan handa na ang halos lahat ay saka naman tumanggi ang hadezar nang tahanan nang mga Ardashir. Bagay na nakapagtataka kung iisiping mabuti.

Nagtaka ang Hadi Nasrin…Ngumisi ito sa mga inutil nitong pagkilos. Wika nito nang pabalang sa kanila, “may katanyagan ang tahanan nang mga Ardashir sa pagiging mga inutil at tanga? Na hindi naman nakapagtataka na kahinaan nang mga Ardashir ang pagiging matigas ang mga ulo…” Humikbi ito nang pagtawa habang hawak nito ang baso na may lamang nakakalasing na inumin at natatapon sa hapagkainan. Dagdag nito, “çin qaro nhu’dazjo ö të bire dl’yetkili etkhiler sora dl’oluvar Ja’khar yi yaqin waxa’olen vi skorï waxa’duzhme. Haz’leq ö ü. Yoki edere edip yi sadjezhe eger’ö tarte’yardhin ederzhi.

Wika nang hadi Faysal, “kung ganon kung lahat nang mga Jingkar ay katulad mong mag-isip matagal nang bumagsak ang ating tahanan…hindi lahat maaari nating tulungan. Gayon pa man tiyo nang Hadi Yasir sa ina ang Hadi Khalil. Iyon ang totoo! Hindi kaya may kinalaman ka Hadezar?” nang may pagngiti sa kanyang asawa.

Wika nang kanyang asawa, “hindi sa tingin ko Hadi Faysal. Hindi ko gawain ang udyukan ang iba at hikayatin sila mga bagay na hindi nila gustong gawin! Isa akong Hadezar nang aking tahanan hindi nang Hadezar nang ibang tahanan!”

Wika nang Hadi Faysal, “siguro nga ano ba naman ang iniisip ko!” nang may pagngisi. Dagdag nang hadi Faysal, “ang tahanan nang mga Barakat ay tahanan ng mga Barakat…hindi nang kaninoman!”

Wika nang Hadi Mahdi, “alam niyo hindi na mahalaga kung ano ang nakalipas basta’t ang mahalaga ay nagkita silang dalawa at ngayon ay mag-asawa na sila!”

Bagay na sinang-ayunan nang Adi Mahvash. Sinabi nito sa kanila na siguro kapalaran na ang nagtulak sa kanila na magkita.

Bagay na tinutulan nang Hadi Mahdi. Sinabi niya, “hindi siguro…hindi sa tingin ko. May dahilan ang pagkikita at pagiging mag-asawa niyo, datapwat ang mga naniniwala sa mga ipinagtagpo nang kapalaran ay iyong mga naniniwala na totoo ang mga multo at totoo ang mga higante. Hindi totoo ang mga multo at hindi totoo ang mga higante tulad nang mga ipinagtagpo ng kapalaran ito ay gawagawa lamang nang malilikot na mga isipan.”

Wika nang Hadi Nasrin, “paano naman iyong mga naniniwala sa mga diyos na naninirhan sa ilalim nang karagatan at iyong mga naniniwala sa mga diyos na naninirhan sa ibabaw nang mga ulap…kay Battala o yung sumasamba sa kapangyarihan ng liwanag ng buwan? Iyon ba isang kabaliwan!”

Wika nang Hadi Faysal, “kabaliwan bang maituturing na maniwala sa isang bagay na hindi nakikita!”

Wika nang Hadi Mahdi, “mga anak masyado na akong matanda para intindihin at unawain pa ang mga bagay na iyan… ang iniisip ko na lamang ngayon, kung paanong patatatagin at pananatilihin buo ang ating tahanan hindi ba dapat iyan din ang inyong inaatupag ang ating tahanan? Maiba ako kanina kausap ko ang Hadi Hagir at balita ko kinakausap mo sila nang Hadi Khalil upang magkaayos na sila mula sa suliraning ilang taon na ang lumipas.”

Nagtaka siya. Hindi niya ito napansin. Tanong niya, “saan kayo nagkausap nang Hadi Khalil!”

Wika nang Hadi Mahdi, “hindi Adi Hikmet…hindi ang hadi Khalil ang kausap nang iyong asawa kung hindi ang Hadezar nang tahanan ng mga Parvana. Nakapagtataka nga wala doon ang Hadezar!”

Wika nang Hadi Yasir, “ang pagkakaalam ko masama ho ang kanyang pakiramdam…wala rin siya sa huli nating pagpupulong!”

Bagay na sinang-ayunan nang Hadi Mahdi.

Hindi niya alam na ginagawa pala iyon nang kanyang asawa.

Wika nang kanyang asawa, “oo tama po ang sinabi sa inyo nang Hadi Hagir!

Wika nang kanyang asawa, “sa tingin ko na mainam na magkabati na ang dalawa…halos dalawang taon na ang nakararaan, naging mabuti naman sila sa isa’t isa kaya sa tingin ko panahon na para magkaayos ang dalawa!”

Wika nito sa kanyang asawa, “ganon din ang sa tingin ko!”

Matapos noon nagpaalama ang Adi Makbule sa kanila at sinabing malalim na ang gabi at kinakailangan ng magpahinga nang mga bunso nitong anak. Bagay na hinayaan at pinagbigyan ng Hadezar ng tahanan ng mga Harith. Tumayo ang Adi Makbule. Binuhat nito ang Hadi Malik at kasunod noon tinawag nito ang Hadi Mahsa na lumapit sa Adi Makbule at kinarga nang hadi Faysal. Nakapagtataka na malayo ang itsura nang mga anak na lalake nang hadi Nasrin at mas kahawig nito ang Hadi Faysal. Kasunod noon sinamahan ito nang Hadi Faysal pabalik sa loob nang tahanan ng mga Harith.

Tanong nang Hadi Yasir sa hadi Mahdi, “maiba ako Hadezar kanina ho nakita ko kayong kausap ang mga Qaa na patungo sa isa sa mga imbakan kasama ang Hadi Nasrin!”

Pagtataka nang Hadi Nasrin, “isa ba iyong tanong…o gusto mo lang sabihin na nakita mo kami at wala nang iba pa?”

Wika nang Hadi Mahdi, “totoo nagkita kami, kasama ko ang Hadi Nasrin. Ngunit wala kang dapat na ipag-alala mga panauhin natin sila, may dala lamang silang mga mandarina at inilagay ko sa pinakamalapit na imbakan nang ating bayan. —Natikman mo na ba ang bunga ng Mandarina nang Asbalta Adi Hikmet? Ang pagkakaalam ko gustong magtanim nang Adi Atiya nang mga halaman sa ating lupain gayon hindi ito mabuti sa ating lupa. Ano ba naman ang alam nang Adi Atiya?”

Ngunit itinanggi niya at sinabi niya na hindi pa siya nakakatikim nang mga mandarina.

Wika nang kanyang asawa, “sa tingin ko nga rin Hadezar. Ang mga Mandarina ay nabubuhay lamang sa mga mainit na lugar na maulan gayong ang ating lupain maulan at mainit malaki ang pinagkaiba! Walang kasiguraduhan kung mabubuhay ang mga ito. Ang akin lang naman ay ang pagsasaalang-alang nang ating lipunan.”

Kasunod nito tumayo ang Adi Dilshed sa kinatatayuang nito. Nabaling ang pansin nito sa anak nito, sinabi nito sa Hadi Mahdi na kailangan na nitong magpahinga. Sinabi nito sa kanila na matanda na ito para tuluyan pang gabihin. Lumapit ang Hadi Mahdi sa Adi Dilshed. Tinulungan nito ang ina na makaalis sa upuan habang sumunod dito ang Adi Mahvash na humalili sa asawa.

Sinabi nang Adi Dilshed sa kanila na matanda na ito at walang lunas sa pagiging matanda. Isang sakit na hindi magtatagal ay dadaaanan din nilang mag-asawa.

Nagpaalam siya sa kanyang asawa na kung maaari itong sumama sa Adi Dilshed at sa Adi Mahvash bagay na sinang-ayunan ng Hadi Yasir. Tumayo siya sa kanyang kinauupuan at kasunod noon sumunod siya sa Adi Dilshed at Adi Mahvash na makalabas sa pamosong pabilyo patungo sa loob nang tahanan ng mga Harith.

Sa kanilang paglalakad sa loob nang tahanan tinanong siya nang asawa nang Hadi Mahdi kung nagustuhan ba nito ang kanilang tahanan. Bagay na kanyang sinang-ayunan.

Ngunit tinutulan ito nang Adi Dilshed. Sinabi nito sa kanila na mabuti pa’t may isang nagkakagusto sa tahanan ng mga Harith. Sinabi nito sa kanya na simula nang ipakasal nang anak nito ang asawa nito ay mistulang wala na itong nagawang tama sa mga paningin nito. Kahit anong pagkilos minamata at tinatanong kung saan pupunta. Na saloobloob nito para itong nakakulong sa sarili nitong tahanan.

Wika nang Adi Dilshed sa kanya, “tignan mo, kung hindi mo papansining mabuti ang bawat sulok, sasabihin sa’yo ang ganda nang tahanan mo, ang linis nang tahanan mo. Mga sinungaling! Matanda na ako para isipin pa kung ano ang totoo at hindi Adi Hikmet.”

Iginiit niyang gusto niya ang tahanan ng mga Harith. Sinabi niya na gusto niya ang ginawa nito sa malawak na lupain na nasa tahanan nito. Ang mga pintuan ng lagusan at ang pabilyong hindi maikakailang maganda nang una niya itong makita.

Sa kanilang paglalakad narating nila ang silid nang Adi Dilshed. Pumasok sila sa loob nang silid nito. Sa loob nang silid ng ina nang Hadi Mahdi makikita ang maraming maliliit na mga debuho na may mga nakalaang nakasinding tinghoy nang mga diyos na naninirhan sa ilalim nang karagatan. Pinakiusapan siya nitong tanggalin ang suot nitong damit. Bagay na kanyang ginawa. Pagkatanggal nakita niya ang matandang katawan nang Adi Dilshed. Iginiit nito sa manugang nito na maaari na silang iwanan nito na mag-isa at bumalik na lamang sa anak nito para asikasuhin.

Bagay na walang nagawa ang Adi Mahvash at tinalikuran sila nito.

Sinabi nang Adi Dilshed na ibinigay ito nang mga anak nitong babae na ngayon ay naninirhan na sa Qaa’ur. Sinabi nito sa kanya na magkagayon pa man na marami itong poon ay walaman lamang sa mga anak nito ang nakaalala dito.

Pagtataka kung gayon ang Hadi Mahdi din ba ay hindi ito naaalala. Bagay na itinanggi nang Adi Dilshed at sinabing tanging ang Hadi Mahdi lamang ang nakakaalala dito.

Matatapuan sa isang gilid nang maliit na silid sa unang palapag nang tahanan ang higaan nang Adi Dilshed. Puno ang silid nito nang mga nakaukit na larawan…nagtataglay kung papaano bumagsak ang tahanan ng mga Harith matapos ang nangyaring kaguluhan halos animnapung taon na ang nakararaan.

Inalok siya nang Adi Dilshed nang pasas mula sa pinatuyong bunga nang Jaboticaba. Bagay na kanyang tinanggihan.

Humingi nang tawad ang Adi Dilshed sa ginawa nang anak nito sa kanila bago ang hapunan. Sinabi nito sa kanila na alam nito ang ginagawa nito gayong hindi siya kumibo. Sinabi nang Adi Dilshed na ginagawa lamang iyon nang anak nito ay dahil iniisip nito ang kapakanan nang kanyang asawa at ang kabutihan nang tahanan nang mga Barakat. Na hanggang maaari ay gusto nitong makita na nasa maayos na pamumuno at patnugot ang kanilang lupain. Dagdag ng Adi Dilshed, “parang hindi naman lingid sa iyo ang nangyari sa tahanan ng mga Barakat. Mahirap pagkatiwalaan ang sinomang Hadezar na nagmula sa tahanang iyon. Isa pa hindi mo kilala ang iyong asawa!”

Nabaling ang atensyon nito matapos na manalangin sa poon. Tanong nang Adi Dilshed sa kanya, “sabihin mo sa akin Adi Hikmet alam mo ba ang balak nang iyong asawa laban sa pagpapabagsak sa aming tahanan?”

Nagulat siya. Hindi niya alam kung ano ang kanyang sasabihin.

Nagtaka ang matandang Adi sa kanya. Wika nito, “kung ganon hindi mo alam. Naniniwala ako na hindi mo alam.” Lumapit ito sa kanya dala ang tungkod nito na kinuha malapit sa mataas na lamesa na nagtataglay nang maraming mga poon. Kasunod noon hinawakan nito ang kanyang kamay.  Pagpapatuloy nito, “gusto ko lang na makatiyak na maasahan kita. Alam mo ba kung sino ang naaalala ko sa’yo, ang kanyang ina. Halos magkapareha kayo nang mga mata…iyon siguro ang dahilan kung bakit napatigil siya nang makita ka niya! O Adi Hikmet, hariqa të razni vharlaaq waxa’thë nhar varq. Sa tingin ko natatakot sa iyo ang aking anak. Hindi niya alam kung ano ang kanya gagawin para lumayo ka sa Hadi Yasir!” Inilapit nito ang kamay nito sa kanyang mukha tumingala habang inilapit niya ang kanyang mukha. Hinaplos nito ang kanyang mukha. Dagdag nang Adi Dilshed, “totoo ba ang sinasabi nila sa iyo. Ikaw ba ang magpapabagsak sa aming tahanan?” Tinanggal nito ang kamay nito sa kanyang mukha. Kasunod noon nabaling ito sa anino na nasa labas nang nakabukas na silid na tinutulugan nito. Wika nang Adi Dilshed, “Hikayatin mo ang iyong asawa na pabagsakin kami! Kung ikaw man ang dahilan nang magpapabagsak sa amin!”

Kasabay noon narinig niya ang pagtawag sa kanya nang Adi Makbule.

Wika nang Adi Dilshed, “sige na sa tingin ko kailangan niyo nang umalis!”

Iniwan niya ang Adi Dilshed na nag-iisa sa loob ng silid nito. Kasabay noon bumalik sila sa pabilyo kung nasaan ang kanyang asawa.

Sa paglabas nila mula sa loob nang tahanan ng mga Harith papunta sa pabilyo nang tahanan nagpasalamat ang Adi Makbule sa kanya. Niyakap siya nito nang mahigpit at kasunod noon nagpaalam ito sa kanya at sinabi nito sa kanya na hindi na ito magpapakita pa sa Hadi Yasir gayong ipagpaalam na lamang nito siya sa hadi Yasir. Matapos noon tinalikuran niya ang Adi Makbule at nagtungo sa kung nasaan ang kanyang asawa.

Sa paglapit niya dito sa loob nang pabilyo narinig niya ang kanyang asawa

Tanong nang Hadi Yasir sa Hadi Mahdi, “ang sabi mo sa akin para na rin kitang ama. Maaari po ba akong makiusap…maaari po ba kayong magsabi sa akin nang katotohanan. Talaga bang minahal niyo ang aking ina?”

At ang sagot nang Hadi Mahdi sa tanong nang kanyang asawa, “minahal ko siya pero hindi katulad sa pagmamahal na ibinibigay mo sa Adi Hikmet. Masmatimbang ang pagmamahal niyong dalawa. Ang sa amin nang iyong ina sandali lamang iyon. Walang halaga! Ginamit niya lang ako…”

Lumapit siya sa mga ito at sa kanyang paglapit tinawag niya ang kanyang asawa dahilan upang mabaling ang atensyon nito sa kanya. Matapos noon nagbigay ito nang paggalang at pamitagan sa Hadi Mahdi. Bagay na tinanggap nito at pinahintulutan.

Nang gabing iyon tuluyan na nilang nilisan ang tahanan ng mga Harith. Sakay kay Ijiraq binaybay nila ang kahabaan nang dalampasigan. Siya ang nagpatakbo kay Ijiraq. Sumakay ang Hadezar sa kanyang likuran habang nakatali ang mga kamay nito sa kanyang katawan at nakayakap ito sa kanya…

Sa pagdating nila sa kanilang tahanan tinanong siya nang kanyang asawa kung nagugutom pa ba siya. Bagay na kanyang itinanggi gayon ibinaling din ang parehong tanong at tumanggi din ito. Sinabi nito sa kanya na sa dami nang kinaing isda at lamang-dagat nito sa salu-salo sa tahanan ng mga Harith ay mukhang hindi na ito makakain pa nang isda o kahit anong pagkaing-dagat sa loob nang ilang linggo.

Bagay na kanyang ikinatuwa.

Tinanong siya nang kanyang asawa kung gusto ba nitong maligo muna bago sila tuluyang matulog. Bagay na kanyang sinang-ayunan. Kasunod noon nagbabad sila sa mainit na tubig nang bukalan.

Humingi sa kanya nang kanyang asawa. Sinabi nito sa kanya na hindi dapat iyon nangyari.

Bagay na kanyang pinagsawalang bahala. Sinabi niya, “hindi na kailangan pa! nagawa na ang pagkakamali ano pa ba ang kasunod?” Nagmatigas siya nang tulad nang pagmamatigas nang iba sa kanyang pinagmulan.

Lumingon ito sa kanya habang nasa gilid ito nang bukalan at siya malayo dito sa kabilang bahagi. Pinagmamasdan nila ang isa’t isa. Nakalubog ang kanilang mga katawan sa mainit na tubig.

Wika nito, “hindi…tungkulin ko na pangalagaan ka laban sa kanila! Karapatan ko iyon.”

“Totoo!” wika niya “ngunit hindi mo ginawa.”

Lumapit ito sa kanya. Tanong nito sa kanya, “ano ba ang gusto mong gawin ko!”

Wika niya sa Hadi Yasir “sabihin mo ano ang dahilan kung bakit mo tinanggap ang alok nang tahanan nang mga Harith na maghapunan kasama nila? Sabihin mo sa akin ang totoo.” Hindi ito nakaimik. “Ano ang dahilan? Gusto kong marinig sa iyo… makita ang pakiramdam matapos kang maliitin, at hamak hamakin ang iyong asawa nang ganong ganon lang sa harap ng kalahati ng mga Harith. Gusto kong magalit ka…sa akin…sa kanila. Gusto kong sabihin mo sa akin ang totoo. Kung dahil ba ito sa pagnanasa…sa pagkalimot…sa iyong ina. Ipaunawa mo sa akin Hadezar, para maunawaan ko…palayain mo kami, palayain mo kami nang magiging anak mo!”

Lumapit siya sa kanyang asawa na umiiyak punong-puno nang galit na hindi kayang ipakita.  “Yasir!” Niyakap niya ito ng mahigpit. Nang gabing iyon nagniig silang dalawa. Hinayaan niya itong pamunuan siya nito at pagsaluhan ang buong gabi na sila lamang, at tanging sila lamang.

Hiniling niya sa kanyang asawa na pabagsakin nito ang tahanan nang mga Harith. Na kunin nito dito ang ipinagkait sa kanilang kalayaan na mamuno nang walang halong pangingialam.

Sa paggising niya nakita niyang wala sa kanyang tabi ang kanyang asawa. Bumangon siya sa kanyang pagkakahiga. Lumabas siya nang kanilang silid mag-asawa. Hinanap niya ito sa kanilang tahanan at nang narinig niya ang tinig nito sinundan niya kung nasaan ito. Hanggang sa nakita niya ito sa loob nang imbakan nang tahanan ng mga Barakat. Ang madilim na imbakan na matagal nang nakasarado at hindi binubuksan. Pumasok ito sa loob nang makitid na silid na puno nang maraming malalaking banga.

Inalok siya nang Hadi Yasir na makipag-inuman sa kanya bagay na kanyang tinanggihan.

Wika nang Hadi Yasir sa kanya, “alam ko na ang gagawin ko!”

Nagtaka siya. Tanong niya sa kanyang asawa, “ano ang gagawin mo?”

Tugon nito sa kanya, “panahon na upang humiwalay ang tahanan nang mag Barakat sa pakikipag-ugnayan nito sa tahanan nang mga Harith.”

Tanong nang Adi Hikmet dito, “sigurado ka?”

May pag-aalangan sa kanyang asawa. At habang nakaupo sa sahig at umiinom nang nakakalasing na inumin sa tabong hawak nito na may lamang kakaunting nakakalasing na inumin, tumango-tango ito sa kanya bilang pagsang-ayon sa kanyang tanong. Alam niya na isa itong mabigat na desisyon. Batid niyang sa gagawin nito wala sa tahanan nang mga Barakat ang pagkakataong magwagi bagkus maaaring ito ang maging dahilan nang kanilang tuluyang pagbagsak nang kanilang tahanan. Wala siyang nagawa kung hindi ang sumang-ayon sa kanyang asawa.

Nang umagang iyon, kasabay ng pagsilay nang araw, Hinatid niya ang kanyang asawa palabas nang tahanan ng mga Barakat kung saan naghihintay ang sasakyan nitong alagang itim na asong-gubat na si Amarok. Nakasuot ang Hadi Yasir nang makapal, matingkad at malilim na muradong kulay na batá, na may mga tahing animang gilid na mula sa mga itim na bato na nagtataglay nang mga manggas na hanggang sa ibabaw nang siko nito. Nakasuot ito nang saluwâl na itim na may mga burda ng mga gintong alitaptap. Ang tapis nito ay mula sa balat nang buwayang Magan. Nakatali sa beywang nito ang mga sinturong gawa sa balat nang hayop. Suot nito ang singsing nang ina sa kanan nitong daliri. Sandalyas sa mga paa at mga bakal na panara sa mga hita nito. Bago ito tuluyang umalis patungo sa tahanan ng mga Harith. Iniwanan niya ito nang halik, at sinabi nito sa kanya na wala siyang dapat na ipag-alala at magiging ayos lang ang lahat…bagay na kanyang pinaniniwalaan.

Habang nakasuot siya nang kanyang panloob na damit at nakatapis nang saluwâl na itim. Hinintay niya itong umalis sa labas nang kanilang tahanan.  Mistulan itong naglalayag sa ilalim nang mga nag-aalong palawit ng mga Harith, handa sa pagsuong sa isang labang inaasahan nila. Nang tuluyan na itong lumayo, lumapit sa kanya ang isang Jingkar na inaasahang magiging kasama niya— Ang Hadi Walid.

Advertisements

2 thoughts on “KABANATA SAMPU:

Mag-iwan ng Tugon

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Baguhin )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Baguhin )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Baguhin )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Baguhin )

Connecting to %s